ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ (AIMRA) ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ₹20,000 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ (GST) ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 18% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਜਾਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੁਣ ਉਸੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੰਨੀਆਂ ਉਹ 6 ਤੋਂ 8 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਨਿਰਮਾਣ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਰੁਪਏ ਕਾਰਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੁਝਾਨ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਵਧਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਬੋਝ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦੀਆਂ।
ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ?
ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਜੋ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ 5G ਫੋਨ ₹10,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ₹13,000-14,000 ਦੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਗਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ₹17,000-18,000 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021 (FY21) ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ 2-3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ₹20,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ₹6,500 ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ 32 ਇੰਚ ਦਾ ਸਮਾਰਟ ਟੀਵੀ ਹੁਣ ₹8,500 ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਈ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ₹10,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2017-18 ਦੇ ਮੁੱਲ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।
ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣਗੇ ਏਸੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਨ
ਮਾਸ-ਸੈਗਮੈਂਟ ਦੇ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ (AC), ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੇਟਰ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੋਦਰੇਜ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਅਪਲਾਇੰਸਿਜ਼ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕਮਲ ਨੰਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਐਂਟਰੀ-ਸੈਗਮੈਂਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ 3-ਸਟਾਰ 1.5-ਟਨ ਏਸੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ₹37,000-40,000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ₹32,000-34,000 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।
ਆਖਿਰ ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕੀਮਤਾਂ?
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਣ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਘਟਣ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ 5-6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਮੋਰੀ ਚਿੱਪ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ, ਖਾੜੀ ਜੰਗ (Gulf war) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ-ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਰ 30-60 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਮੰਗ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੋਬਾਈਲ ਰਿਟੇਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AIMRA) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੈਲਾਸ਼ ਲਖਿਆਣੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੀਵੋ, ਓਪੋ, ਸੈਮਸੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਓਮੀ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ 'ਤੇ 10% ਤੱਕ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਡਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸਪੈਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 36% ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਛੋਟ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਆਫਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਗਾਇਬ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ 10% ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਗਾਹਕ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਫੋਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਜਾਂ ਰਿਫਰਬਿਸ਼ਡ ਡਿਵਾਈਸ ਖਰੀਦਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ₹20,000 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਤੇ ਜੀਐਸਟੀ (GST) ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 18% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।