1950 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਲੀਕ, ਕੀ ਸੀ ਉਹ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਬਦਲੇ ਨਿਯਮ? ਪੜ੍ਹੋ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿੱਸਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ (Union Budget 2026) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਬਜਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਬਜਟ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ? ਸਾਲ 1950 ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੀ ਸੀ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਕਿਵੇਂ ਲੀਕ ਹੋਇਆ ਸੀ ਬਜਟ?

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 1950 ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਲੀਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਪ੍ਰੈੱਸ ਤੋਂ ਬਜਟ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁਪਤ ਪੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਜੌਨ ਮਥਾਈ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਥਾਈ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਲੋਕੇਸ਼ਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ) 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 'ਲਾਕ-ਇਨ' ਪੀਰੀਅਡ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ?

1950 ਦਾ ਬਜਟ ਲੀਕ ਹੋਣਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਜਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਹੋਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਉਜਾਗਰ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਖ਼ਤ 'ਲਾਕ-ਇਨ' ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਬਜਟ ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਲੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫ਼ੋਨ-ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਦੂਰੀ

ਸਰਕਾਰੀ ਬਜਟ ਲਈ "ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ" ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ (ਕੋਈ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਹੀਂ) ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਰਸਮੀ "ਹਲਵਾ ਸੈਰੇਮਨੀ" ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।