ਪਰਮ ਸੱਚ ਵੱਲ ਵਧਣਾ

ਰਾਜਾ ਨਿਮੀ ਦੀ ਜਗਿਆਸਾ ਮਾਨਵ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੋਜ ਹੈ-ਭਗਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ? ਮਹਾਰਾਜ ਨਿਮੀ ਨੇ ਹਲੀਮੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਮਧੁਰ ਬਾਣੀ ਨਾਲ 9 ਯੋਗੀਸ਼ਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਦਰ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਕਿਸ ਕਾਲ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਵਰਣ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹੜੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ?

ਮਹਾਰਾਜ ਨਿਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਾਲ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਉਸ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਪਕੇਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੂੜ੍ਹ ਜਗਿਆਸਾ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨੌਵੇਂ ਯੋਗੀਸ਼ਵਰ ਕਰਮਭਾਜਨ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਜਗਤ ਕਾਲਚੱਕਰ ਦੀ ਮਹਾਧਾਰਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ-ਸਤਿਯੁੱਗ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਯੁੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਰੇਕ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਣ, ਰੂਪ, ਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਪੱਧਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੀਵ ਪਰਮ ਸੱਚ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਕਰਮਭਾਜਨ ਨੇ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਗ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਲਖੰਡ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਵਸਥਾ, ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਸਤਿਯੁੱਗ ਵਿਚ ਧਰਮ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਗੇੜਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਸੀ।

ਜਟਾਧਾਰੀ, ਦਿਆਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਸਾਧਕ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਇਹ ਯੁੱਗ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸੰਜਮ, ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਇਕ ਸਮਾਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਧਿਆਨ ਖ਼ੁਦ ਹੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਕਰਮ ਦਾ ਉਦੈ ਹੋਇਆ। ਦੁਆਪਰ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸ਼ਿਆਮ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰੇਮ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ। ਕਲਯੁੱਗ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਗੌਰਵਰਣ ਹੋ ਕੇ ਭਗਵਾਨਮ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣਗੇ।

ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਲਯੁੱਗ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤ ਅਨਿੰਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਸ਼ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਾਪ ਤੇ ਵਿਕਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਲੀਨ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਈਸ਼ਵਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਸ ਕੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਭਗਵਤ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੂਤਰ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਟੀਚਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਭਾਵ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ, ਉਦੋਂ ਜੀਵਨ ਖ਼ੁਦ ਸੁਚਾਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜ ਨਿਮੀ ਨੇ ਇਸ ਦਿੱਵਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ।

-ਅਚਾਰੀਆ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾਸ