ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
Publish Date: Sat, 21 Mar 2026 04:08 PM (IST)
Updated Date: Sun, 22 Mar 2026 04:04 AM (IST)

ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਬਰਨਾਲਾ ਮਾਤਾ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਚੇਤ ਤੇ ਨਵਰਾਤਰੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਂ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਭਗਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਝੋਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਜੈ ਸ੍ਰੀ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕ ਧਾਮ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ ਮੰਦਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੋਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ ਨੇ ਉਸ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। - ਇਤਿਹਾਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰ ਮਾਤਾ ਸੁਸ਼ਮਾ ਦੇਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਾਰੀ 19 ਜਨਵਰੀ, 2002 ਨੂੰ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 21 ਨਵੰਬਰ, 2005 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ ਦਾ ਪਿੰਡੀ ਰੂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਮੰਦਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਪਿੰਡੀ ਰੂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਜੋਤ ਨਿਰੰਤਰ ਜਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ’ਚ ਬੈਠੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਿੰਡੀ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਛਾਵਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮੰਦਿਰ ’ਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਗਵਤੀ ਜਾਗਰਣ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਤਾ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਜਯੰਤੀ ਤੇ ਵੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਕੇ ਭੰਡਾਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਚਾਨਣੀ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤੇ, ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ’ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮਾਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ ਦਾ ਪਿੰਡੀ ਰੂਪ ਮੰਦਰ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਜੋਤ ਬਲਦੀ ਹੈ। - ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਮੰਦਰ ’ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੌਰਵ ਗਰਗ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਲਾਲ, ਮੱਖਣ ਲਾਲ ਗਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ ਦੇ ਇਸ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥੈਲੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜੋ ਮੰਦਿਰ ’ਚ ਆ ਕੇ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਉਸਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੰਦਿਰ ’ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਤਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੰਦਿਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਗੌਰਵ ਗਰਗ, ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਕਾਂਸਲ, ਸੁਭਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ, ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਰਵਿੰਦਰ ਤੇ ਮੋਨੂੰ ਕਾਂਸਲ ਆਦਿ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।