ਅਮਿੱਟ ਗਾਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਖੇੜਾ ਕਲਮੋਟ

ਸਾਡੇ ਸ਼ਰਧਾ ਅਸਥਾਨ ਦਿਨੇਸ਼ ਹੱਲਣ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਨੂਰਪੁਰਬੇਦੀ : ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅਮਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕਣ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਖੇੜਾ ਕਲਮੋਟ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ) ਵਿਚ , ਬਲਾਕ ਨੂਰਪੁਰਬੇਦੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਹਨਪੁਰ ਖੂਹੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕੇਂਦਰ ਸ਼੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਡਿੱਗ ਆਤਮਾ, ਅਨਿਆਇ ਵਿਰੁੱਧ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨ 1700 ਈਸਵੀ ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੇੜਾ ਕਲਮੋਟ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਰਣਨੀਤਿਕ ਪੱਖੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਰੰਘੜ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰਮੇਪਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਉਸ ਸਿੱਧਾਂਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਗਿਣਤੀ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਇਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸਚੇਤਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਮੇਪਨ ਨੇ ਹਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਤਾਂ ਮਿਟ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦ ਕਦੇ ਮਿਟ ਨਹੀਂ ਸਕੀ। ਅੱਜ ਉਸੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ, ਖੇੜਾ ਕਲਮੋਟ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਟਿੱਲੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਾਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਹਿਰੀ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੀਵਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਨਿਆਂ ਲਈ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਅਨਿਆਇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਖੇੜਾ ਕਲਮੋਟ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਅਟੱਲ ਆਸਥਾ, ਅਡਿੱਗਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਦਿਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਮੇਪਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।