ਆਲੂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਹੇਠ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਫੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹ
ਆਲੂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ... ੱੇੁ ੇੱਿ ੇੱਿ ੁ
Publish Date: Fri, 20 Mar 2026 06:37 PM (IST)
Updated Date: Sat, 21 Mar 2026 04:10 AM (IST)

* ਵਪਾਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ 2 ਤੋਂ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੱਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਨੇ ਆਲੂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਕੈਪਸ਼ਨ : ਮੋਗਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਕੰਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁਖਚੈਨ ਸਿੰਘ ਖੇਤ ’ਚ ਲੱਗੇ ਆਲੂਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਕੈਪਸ਼ਨ : ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੌਲਤਪੁਰਾ। ਕੈਪਸ਼ਨ : ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ। ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਮੱਲੇਆਣਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਮੋਗਾ : ਆਲੂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵਰ੍ਹਾ ਇਸ ਵਾਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਭਰਿਆ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਰ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਝਾੜ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਭਾਅ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਆਲੂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੱਕ ਕੰਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁਖਚੈਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਆਲੂ ਬੀਜੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਕਾਫੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਏਗਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ। ਆਲੂਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟਣ ਤੇ ਬੋਰੀਆਂ ’ਚ ਭਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਰੀ 100 ਰੁਪਏ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਵਪਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਰੀ ਸਿਰਫ਼ 125 ਤੋਂ 150 ਰੁਪਏ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਵੀ ਰੁਪਿਆ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ। ਉਕਤ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਆਪਣੀ ਆਲੂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਪੁਟਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਹੋਈ ਬਾਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਲੂ ਮੁੜ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਉੱਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਕਤ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਕਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਲਗਪਗ 100 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਆਲੂ ਬੀਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਆਲੂ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਫ਼ਸਲ ਜੋ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬੋਝ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੌਧਰ, ਡਾਲਾ, ਜੈਮਲ ਵਾਲਾ, ਮੱਲੇਆਣਾ, ਲੋਪੋਂ, ਬੱਧਨੀ ਕਲਾਂ, ਬੁੱਟਰ, ਮੀਨੀਆਂ ਤੇ ਧਰਮਕੋਟ ਬਲਾਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਕ ਕੰਨੀਆ ਆਦਿ ਹੋਰ ਦਰਜਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਕਿਸਾਨਾ ਨੇ ਆਲੂ ਦੀ ਫਸਲ ਬੀਜੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਮੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 2 ਤੋਂ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਆਲੂ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਇੰਨੀਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਇਸ ਦਰ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਬੱਚਤ ਵਿਚ ਡੁੱਬਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਰ ਕਿਸਾਨ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਕੋ ਇਕ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਖਰਚ ਆਲੂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 100 ਰੁਪਏ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਪੁਟਾਈ ਅਤੇ ਇਕ ਬੋਰੀ ਭਰਨ ਲਈ ਲਾਗਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। 50 ਕਿਲੋ ਇਕ ਭਰੀ ਹੋਈ ਬੋਰੀ ਦਾ ਭਾਰ। 20 ਰੁਪਏ ਬੋਰੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਥੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਰੀ 30 ਤੋਂ 35 ਰੁਪਏ ਆਵਾਜਾਈ ਲਾਗਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਆਲੂ ਦੇ ਬੀਜ, ਬਿਜਾਈ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਰਦਾਨਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਮਹਿੰਗਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖਾਲੀ ਬੋਰੀਆਂ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ’ਚ 13 ਤੋਂ 18 ਰੁਪਏ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸਨ, ਹੁਣ 20 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਬੋਰੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਲੂ ਦੀ ਪੁਟਾਈ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੇ। ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਣ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਸੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ’ਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਪਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਡਰ ਨੇ ਸਤਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਕਿਵੇਂ ਚੁਕਾਉਣਗੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ : ਢਿੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਲੱਖੋਵਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਗੂ ਬਲਕਰਨ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਲੂ ਦੇ ਚਿਪਸ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਆਲੂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਾਡਾ ਸੂਬਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਚ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਲੱਖੋਵਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੌਲਤਪੁਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਸਾਨ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਲੂ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਸੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ ਤੇ ਆਲੂਆਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।