ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ
ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ
Publish Date: Thu, 12 Feb 2026 06:22 PM (IST)
Updated Date: Thu, 12 Feb 2026 06:24 PM (IST)

ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੁੱਡੀਕੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਲੁਧਿਆਣਾ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ 14 ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਫੀਡ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਆਰਐਸ. ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 65-70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੋਸ਼ਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਸ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਕਮ-ਮੁਖੀ ਡਾ. ਜੇਐਸ. ਹੁੰਦਲ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰਾਂ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਡੇਅਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਣਿਜ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਬਾਈਪਾਸ ਫੈਟ, ਯੂਰੋਮਿਨ ਲਿੱਕ, ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਈਲੇਜ ਅਤੇ ਘਾਹ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਫੀਡ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ, ਦਿਨ ਦੇ ਵੱਛੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਛੇ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੱਕ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਤਬਦੀਲੀ ਖੁਰਾਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਫੀਡ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਾਸ਼ਨ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ ਤੇ ਮਾਹਰ ਲੈਕਚਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਫੀਡ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅਫਲਾਟੌਕਸਿਨ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਨਾਲ ਹੀ ਫੀਡ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਤਾਲਮੇਲ ਡਾ. ਉਦੇਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਅਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੁਰਾਕ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਲਾਗਤ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਵੰਡੇ ਗਏ। ---