ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੈ ਯੋਗ : ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ
ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਯੋਗਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸਪੰਨ
Publish Date: Wed, 11 Mar 2026 08:55 PM (IST)
Updated Date: Wed, 11 Mar 2026 08:57 PM (IST)

ਕੀਮਤੀ ਭਗਤ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਜਲੰਧਰ : ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਵੈ-ਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਅਚਾਰੀਆ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਯੋਗਾ ਕੈਂਪ ਦੇ ਸਫਲ ਸਮਾਪਨ ਤੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ। ਆਚਾਰੀਆ ਰਜਨੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ’ਚ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਜਸਮੀਤ ਸੇਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਵੈ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਕ ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ। ਇਹ ਸਮੇਂ, ਉਮਰ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐੱਨਐੱਸਐੱਸ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੋਗਾ ਸਾਨੂੰ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਆਸਣਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਸਰੀਰ ’ਚ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਈਪੀਸੀ-4 ਸਵੈ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੀ-ਐਡ ਚੌਥੇ ਸਮੈਸਟਰ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਯੋਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਸਵੈ-ਸਮਝਣਾ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਰਵਾਈ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਜਸਮੀਤ ਸੇਠੀ ਤੇ ਐੱਨਐੱਸਐੱਸ ਇੰਚਾਰਜ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੇ ਯੋਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਐੱਨਐੱਸਐੱਸ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਕਿਰਨਦੀਪ ਕੌਰ ਅਤੇ ਵਿਨੋਦ ਅਹੀਰ ਨੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਜਸਮੀਤ ਸੇਠੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀ-ਐੱਡ 6ਵੇਂ ਸਮੈਸਟਰ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਯੋਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ 9 ਮਾਰਚ ਤੋਂ 11 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਕੈਂਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ’ਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਵਧਾਉਣਾ ਸੀ। ਯੋਗ ਕੈਂਪ ’ਚ, ਯੋਗ ਅਚਾਰੀਆ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਯੋਗਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਨਰਿੰਦਰ ਭਗਤ ਤੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ’ਚ ਯੋਗ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਸਤ੍ਰਿਕਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਪਾਲਭਾਤੀ, ਬਹੀਆ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਅਗਨੀਸਰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤੇ ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਰਗੇ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੂਰਜ ਨਮਸਕਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਕਰਾਸਨ, ਮਾਰਕਟਾਸਨ, ਪਵਨ ਮੁਕਤ ਆਸਨ ਤੇ ਨੋਕਾਸਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੇ ਕਾਲਜ ਸਟਾਫ ਲਈ ਇਕ ਧਿਆਨ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਯੋਗ ਅਚਾਰੀਆ ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ, ਪਾਚਨ ’ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ’ਚ ਵਜਰਾਸਨ ਤੇ ਮੰਡੁਕਾਸਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਅੰਤ ’ਚ ਯੋਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਤਾਲੀਸਾਨ ਤੇ ਹਸਿਆਸਾਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਕਾਲਜ ਸਟਾਫ ਨੇ ਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।