ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਰੌਣਕ ’ਚ ਪਤੰਗਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਦੇਸੀ ਮਾਂਝੇ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਕ੍ਰੇਜ਼

ਆਕਾਸ਼,ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ: ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਪਤੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਗਲੀ ਅਤੇ ਚੌਰਾਹੇ ਪਤੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੱਦਲਵਾਈ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਬੂੰਦਾਬਾਂਦੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੇ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੇਸੀ ਮਾਂਝੇ ਦਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗੀਨ ਪਤੰਗਾਂ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੱਕ ਹਰ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਰੰਗ ਦੇ ਪਤੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਤੰਗ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਸਮ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਅਤੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸਾਲ ਭਰ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤੰਗਾਂ ਖਰੀਦ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਮਾਂਝੇ ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਕਾਰਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਵੇਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਤੰਗ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਲੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਦੇਸੀ ਮਾਂਝਾ ਵੇਚਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।’ ਗਾਹਕ ਸੁਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸੀ ਮਾਂਝਾ ਖਰੀਦਣ ਆਇਆ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਛੱਤ ’ਤੇ ਖੇਡਣਗੇ, ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਤੰਗ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਪਤੰਗਾਂ 10 ਤੋਂ 20 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵਿੱਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ, ਵਧੇਰੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਪਤੰਗਾਂ 50 ਤੋਂ 200 ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਸੀ ਮਾਂਝਾ 100 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਰਾਪ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੜਦੀ। ਦੇਸੀ ਮਾਂਝਾ ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਹੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਸਬਕ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।