- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਕੜਜਾਲ: 159 ਦਿਨਾਂ ’ਚ 45.91 ਕਰੋੜ ਦੀ ਠੱਗੀ, ਹਰ ਘੰਟੇ ਆ ਰਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ
ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਸੈਲ ਦੇ ਕੋਲ ਹਰ ਘੰਟੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 159 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ 45.91 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਈਬਰ ਥਾਣੇ ਵਿਚ 4280 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਦਿਨ ਔਸਤ 27 ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਹਰ ਘੰਟੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Thu, 11 Jun 2026 10:58 AM (IST)
Updated Date: Thu, 11 Jun 2026 11:03 AM (IST)
ਮਨੋਜ ਬਿਸ਼ਟ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਸੈਲ ਦੇ ਕੋਲ ਹਰ ਘੰਟੇ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 159 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਈਬਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ 45.91 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਾਈਬਰ ਥਾਣੇ ਵਿਚ 4280 ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਦਿਨ ਔਸਤ 27 ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਹਰ ਘੰਟੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਜੂਨ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਹੁਣ ਆਮ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 80 ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ 74 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਸਹਿਯੋਗ ਕਾਰਨ 7 ਕਰੋੜ 2 ਲੱਖ 7 ਹਜ਼ਾਰ 986 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਈ ਗਈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਠੱਗੀ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ
ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਇਕ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਠੱਗੀ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਗੁਜਰਾਤ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਕਰਨਾਟਕ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਮੇਘਾਲਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। 74 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 18-18 ਮੁਲਜ਼ਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਹਰਿਆਣਾ ਤੋਂ 11, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 6, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ 5, ਉਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ 4-4, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ 3 ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਫਰਜੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ, ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲਏ ਗਏ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਲਿਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਠੱਗੀ ਦੀ ਰਕਮ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈੱਸਟ, ਡਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ
ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰਿਆ ਹੈ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈੱਸਟ ਦੀ ਖੇਡ। ਇਸ ਵਿਚ ਠੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀਬੀਆਈ, ਈਡੀ, ਪੁਲਿਸ, ਆਮਦਨੀ ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸ ਕੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ, ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਜਾਂ ਪਾਰਸਲ ਘਪਲੇ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਚ ਹੈ।
ਡਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਮਾਂ ਪੂੰਜੀ ਤੱਕ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈੱਸਟ ਦੇ ਪੰਜ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੀੜਤਾਂ ਤੋਂ 5 ਕਰੋੜ 11 ਲੱਖ 94 ਹਜ਼ਾਰ 483 ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 16 ਮੁਲਜ਼ਮ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ 1 ਕਰੋੜ 13 ਲੱਖ 84 ਹਜ਼ਾਰ 830 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਰੋਕ ਲਈ ਹੈ।
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਡੀਐੱਸਪੀ ਸਾਈਬਰ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਯੋਕੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਪਰਾਧਾਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ 8 ਜੂਨ ਤੱਕ 138 ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ 23,677 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲ, ਲਿੰਕ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈੱਸਟ ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਸਾੲਬਰ ਮਾਹਿਰ ਤਰੁਣ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦਾ
ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰ ਤਰੁਣ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਪੀੜਤ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਕਮ ਬਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਯੂਪੀਐੱਈ, ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲੋਕ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਧਿਅਮਾਂ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਲਾਲਚ, ਡਰ ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਵਿਚ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਫਰਾਡ, ਕੇਵਾਈਸੀ ਅਪਡੇਟ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਹੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈੱਸਟ ਵਰਗੇ ਠੱਗੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।