ਗੈਰ-ਡਰਮੈਟੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਥੇਟਿਕ ਤੇ ਹੇਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ IADVL ਵੱਲੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ

ਸਟੇਟ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਇੰਡੀਆਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜਿਸਟਸ, ਵੇਨੇਰੀਓਲੋਜਿਸਟਸ ਐਂਡ ਲੈਪ੍ਰੋਲੋਜਿਸਟਸ (IADVL) ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ 17,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਅਤੇ ਐਸਥੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜੀ ਦੀ ਵਿਧੀਵਤ ਤਰਬੀਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

IADVL ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਜ਼ਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ, ਇੰਜੈਕਟੇਬਲਜ਼, ਡਰਮਾਟੋਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਹੇਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜੀਕਲ ਤਰਬੀਅਤ ਅਤੇ ਚਮੜੀ, ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਮਾਹਰਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਾਰੀ ਤਰਬੀਅਤ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜੀ, ਵੇਨੇਰੀਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਲੈਪ੍ਰੋਲੋਜੀ ਦੀ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨ (NMC) ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਟਿਲ ਮੈਡੀਕਲ ਫੈਸਲੇ, ਸਿਸਟਮਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਮਲਾ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ

IADVL ਦੀ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ (Writ Petition Nos. 36164 ਅਤੇ 12044 of 2024) ਤਾਂ ਜੋ ਅਣਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੈਂਟਿਸਟਾਂ, ਦੁਆਰਾ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜੀਕਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਡੈਂਟਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (DCI) ਵੱਲੋਂ 6 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।

ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਗਾਈਡਲਾਈਨਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਓਰਲ ਅਤੇ ਮੈਕਸਿਲੋਫੇਸ਼ੀਅਲ ਸਰਜਨ ਕੁਝ ਐਸਥੇਟਿਕ ਅਤੇ ਹੇਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

IADVL ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਗਾਈਡਲਾਈਨਾਂ Dentists Act, 1948 ਦੀ ਧਾਰਾ 2(d) ਅਤੇ National Dental Commission Act, 2023 ਨਾਲ ਅਸੰਗਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਡੈਂਟਿਸਟਰੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੰਦਾਂ, ਜਬੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਗੁਹਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। 21 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਾਣਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਆਫ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫੈਮਿਲੀ ਵੇਲਫੇਅਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਅਦਾਲਤ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ

IADVL ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਡਰਮੈਟੋਲੋਜੀਕਲ ਅਤੇ ਐਸਥੇਟਿਕ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:

• ਚਮੜੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਤ੍ਰਿਤ ਗਿਆਨ

• ਕਿਊਟੇਨਿਅਸ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਡਰਮਾਟੋਸਰਜਰੀ ਦੀ ਉੱਚ ਤਰਬੀਅਤ

• ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ

ਹਾਲੀਆ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਘਟਨਾਵਾਂ

ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਣਅਭਿਆਸੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰੋਸੀਜਰ ਕਰਨ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਡੈਂਟਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੇਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਗਈ।

ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਅਪੀਲ

IADVL ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਆਫ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਫੈਮਿਲੀ ਵੇਲਫੇਅਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਚਮੜੀ, ਵਾਲਾਂ ਜਾਂ ਐਸਥੇਟਿਕ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਯੋਗ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਡਰਮੈਟੋਲੋਜੀ, ਵੇਨੇਰੀਓਲੋਜੀ ਅਤੇ ਲੈਪ੍ਰੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮੈਡੀਕਲ ਡਿਗਰੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਟੇਟ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣ।