ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 'ਚ 'ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ' ਦਾ ਦਬਦਬਾ: ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਛੱਡ ਹੁਣ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਪਿੱਚ 'ਤੇ ਖੇਡਣਗੇ ਵੱਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੰਚਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
Publish Date: Thu, 19 Mar 2026 12:15 PM (IST)
Updated Date: Thu, 19 Mar 2026 12:19 PM (IST)

ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੰਚਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤਜ਼ਰਬਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਭ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਹਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ-ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਹੋਵੇ, ਕਾਂਗਰਸ, ਭਾਜਪਾ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ—ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ:
ਸਾਬਕਾ IPS ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ:
ਸਾਬਕਾ IAS ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਗਏ:
IFS (ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ):
PCS (ਪੰਜਾਬ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ):
ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ: ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ
ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜੱਜ:
ਜਸਟਿਸ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ
ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਲੋੜ
ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਨਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ। ਫਿਲਹਾਲ, ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤ ਤੱਕ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।