ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਇਕ ਦਿਨਾ ਹੜਤਾਲ, ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਬਠਿੰਡਾ

ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਦਿਨੀ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ। ਯੂਨਾਈਟਡ ਫੋਰਮ ਆਫ ਬੈਂਕ ਯੂਨੀਅਨਜ਼ ਦੇ ਸੱਦੇ ’ਤੇ ਹੋਈ ਇਸ ਹੜਤਾਲ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀਆਂ। ਹੜਤਾਲ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 250 ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਸਧਾਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹੇ ਤੇ ਉੱਥੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਹੜਤਾਲ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਕਦ ਜਮ੍ਹਾਂ ਤੇ ਨਿਕਾਸੀ, ਡਰਾਫਟ, ਆਰਟੀਜੀਐੱਸ, ਐੱਨਈਐੱਫਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਕੰਮ ਠੱਪ ਰਹੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਚੈੱਕ ਵੀ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰੀ, ਸਨਅਤਕਾਰ ਤੇ ਆਮ ਖਾਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੱਧ ਗਈਆਂ। ਕਈ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭੁਗਤਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕਾਂ ਜਾਂ ਏਟੀਐੱਮ. ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪਿਆ। ਬੈਂਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਇਹ ਹੜਤਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੰਜ ਦਿਨੇ ਕੰਮ ਦੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਲੰਬਿਤ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕ ਸੰਘ ਅਤੇ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਅਧਿਸੂਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਨਾ ਹਫ਼ਤਾ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਦਾ ਦਬਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਵਧਾਈ ਜਾ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਅਨ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹੜਤਾਲ ਸਿਰਫ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਰਤੀਆਂ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਇਕ ਦਿਨੀ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।