ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ, ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਆਵੇਗੀ ਟੀਮ
14 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (ਜਨਗਣਨਾ) ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਟੀਮ ਆ ਕੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ ਤੋਂ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 01 Feb 2026 12:22 PM (IST)
Updated Date: Sun, 01 Feb 2026 12:25 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ। 14 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (ਜਨਗਣਨਾ) ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਟੀਮ ਆ ਕੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਵੇਗੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ ਤੋਂ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 11.32 ਲੱਖ ਸੀ।
ਨਿਗਮ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ ਨਿਗਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੈਂਸਸ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੈਂਸਸ ਅਫ਼ਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।
ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਜਨਰਲ ਨੇ 50 ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।
ਨਿਗਮ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ 4 ਲੱਖ ਘਰ ਅਤੇ 10 ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ ਹੋਣਗੇ ਕਵਰ
ਨਿਗਮ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 4 ਲੱਖ ਘਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਹਰ 180 ਘਰਾਂ ਜਾਂ 800 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਿਗਮ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 2,222 ਬਲਾਕ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 85 ਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸੀਅਨ (XEN), ਐੱਸ.ਡੀ.ਓ (SDO) ਅਤੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਟਾਊਨ ਪਲਾਨਰ (ATP) ਪੱਧਰ ਦੇ 21 ਚਾਰਜ ਅਫ਼ਸਰ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਹਰ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਿਣਤੀਕਾਰ (Enumerator) ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਹਰ 6 ਗਿਣਤੀਕਾਰਾਂ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਚਾਰਜ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਕਰੀਬ 370 ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਸ ਵਿੱਚ 85 ਵਾਰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ 10 ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਵੱਲੋਂ 85 ਵਾਰਡਾਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੈਪਿੰਗ ਕਰਕੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 139 ਸਕੁਏਅਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ 33 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ
ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (ਜਨਗਣਨਾ) ਦੌਰਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ 33 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇਗਾ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦਾ ਨੰਬਰ, ਮਕਾਨ ਦੇ ਫਰਸ਼, ਛੱਤ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ, ਮਕਾਨ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਲਿੰਗ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ, ਮਕਾਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਮਰੇ, ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਵਰਗੇ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ, ਪਖਾਨੇ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ ਜਾਂ ਪੀ.ਐਨ.ਜੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਾਲਣ, ਰੇਡੀਓ-ਟੀਵੀ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ, ਲੈਪਟਾਪ-ਕੰਪਿਊਟਰ, ਕਾਰ-ਜੀਪ-ਵੈਨ, ਸਾਈਕਲ-ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਵਗੈਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹਨਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।