ਆਦਿਵਾਸੀ ਸ਼ੰਕਰ ਭੀਲ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੱਦਾ, PhD ਲਈ ਮਿਲੀ 75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਲਗਾਂਵ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 20-25 ਘਰ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ।ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਭੀਲ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ 'ਐਥਨਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼' ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. (PhD) ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਭੀਲ ਦੀ ਇਸ ਉਡਾਣ ਨੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 01 Feb 2026 01:18 PM (IST)
Updated Date: Sun, 01 Feb 2026 01:20 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਲਗਾਂਵ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਆਦਿਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 20-25 ਘਰ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਭੀਲ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ 'ਐਥਨਿਕ ਸਟੱਡੀਜ਼' ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. (PhD) ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਭੀਲ ਦੀ ਇਸ ਉਡਾਣ ਨੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬੁਲਾਵਾ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਲਗਾਂਵ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਨਾਗਝੀਰੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 26 ਸਾਲਾ ਸ਼ੰਕਰ ਅਰੁਣ ਭੀਲ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬੁਲਾਵਾ ਆਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੰਕਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪੱਧਰ ਨਾਮਾਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਦਿਹਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ 71,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"
ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਲਗਭਗ 70 ਤੋਂ 75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੰਕਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਰਸ ਵਰਕ ਚੱਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੋਜ (Research) ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੰਢਿਆਂ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਜਲਗਾਂਵ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੰਢਿਆਂ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਨਾਗਝੀਰੀ ਇੰਨਾ ਛੋਟਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ 20-25 ਘਰ ਹਨ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠਿਆਂ ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾੜੀ ਜਾਂ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਂ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ
ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਕਰ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੰਕਰ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਿੰਧੂਬਾਈ ਭੀਲ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੰਧੂਬਾਈ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ 25 ਰੁਪਏ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ 'ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ (ਅਮਰੀਕਾ) ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।