AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਸਾਵਧਾਨ ! ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ? ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਲ੍ਹ
ਹੁਣ AI ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ 'AI ਲੇਬਲ' ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਣਾਵਟੀ। ਆਡੀਓ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
Publish Date: Thu, 12 Feb 2026 03:33 PM (IST)
Updated Date: Thu, 12 Feb 2026 03:39 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਫਤਿਹਾਬਾਦ : ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਡੀਪਫੇਕ (Deepfake) ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਸੋਧ) ਨਿਯਮ 2026 ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ 20 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਣਗੇ।
ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ (SP) ਸਿਧਾਂਤ ਜੈਨ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
AI ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ : ਹੁਣ AI ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ 'AI ਲੇਬਲ' ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਣਾਵਟੀ। ਆਡੀਓ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ : ਅਸ਼ਲੀਲ ਜਾਂ ਨਿੱਜਤਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਹੁਣ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ 2 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੋਰ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸਮੱਗਰੀ ਲਈ 3 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ : ਕਿਸੇ ਦੀ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਕੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆ ਸੰਹਿਤਾ (BNS) 2023 ਅਤੇ ਪੋਕਸੋ (POCSO) ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਦੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡੀਪਫੇਕ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ AI ਲੇਬਲ ਜਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ।
ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖੋ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਰਜ਼ੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੁਰੰਤ 1930 'ਤੇ ਕਰੋ।
SP ਸਿਧਾਂਤ ਜੈਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ: "ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ 20 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਏਗੀ।"