ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਮੇਲਾ ਹਾਦਸਾ: ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 105 ਹਟਾ ਕੇ 106 ਜੋੜੀ; ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਲਈ ਵਾਪਸ
ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਝੂਲਾ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਕੇਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਦਾ ਕਤਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆ ਸੰਹਿਤਾ (BNS) ਦੀ ਧਾਰਾ 105 ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਧਾਰਾ 106 (ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮੌਤ) ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Publish Date: Thu, 09 Apr 2026 11:13 AM (IST)
Updated Date: Thu, 09 Apr 2026 11:14 AM (IST)

ਜਾਗਰਣ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ: ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਝੂਲਾ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਕੇਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਦਾ ਕਤਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆ ਸੰਹਿਤਾ (BNS) ਦੀ ਧਾਰਾ 105 ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਧਾਰਾ 106 (ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮੌਤ) ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਲਈ ਵਾਪਸ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਕਿਰ ਫਨ ਫੇਅਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਝੂਲਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਕਿਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ। ਵਧੀਕ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੁਲਜ਼ਮ ਪੱਖ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 105 ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 106 ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ?
ਕਿਉਂਕਿ BNS ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ (ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਸ ਸਬੰਧਤ) ਧਾਰਾਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੰਨ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 19 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਕਿਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਾਪਸ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸੱਤ ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਹਾਦਸਾ
ਮਾਮਲਾ 7 ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਕਰਾਫਟ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਫਨ ਫੇਅਰ ਦੇ ਝੂਲਾ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਕਰੀਬ ਛੇ ਵਜੇ ਵੱਡਾ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ। ਝੂਲਾ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਪਾਸਿਓਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਲੋਕ ਫਸ ਗਏ। ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਗਏ, ਪਰ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਝੂਲਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਏ। ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਝੂਲੇ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇੱਕ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਕੇਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰੂਪ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ
ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਥਾਣਾ ਸੂਰਜਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਕਿਰ (ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰ, ਹਿਮਾਚਲ ਫਨ ਫੇਅਰ ਕੰਪਨੀ) ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ BNS ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ:
ਧਾਰਾ 105 (ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਦਾ ਕਤਲ)
ਧਾਰਾ 289 (ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ)
ਧਾਰਾ 125(ਏ) ਤੇ 125(ਬੀ) (ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ)
ਧਾਰਾ 61(2) (ਸਾਂਝੀ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ)
ਧਾਰਾ 105 ਕਾਰਨ ਮਾਮਲਾ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਧਾਰਾ 105 ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਧਾਰਾ 106 ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮਾਨਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਇੱਕ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਕੇਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਰੂਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।