- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਠੱਗੀ ਦੇ ਵੀ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਮ ਸਵੈਪ (SIM Swap) ਫਰਾਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਰਕ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਸਿਮ ਸਵੈਪ ਫਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ OTP, ਪਿਨ, ਆਧਾਰ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਨਾ ਦੱਸੋ। ਜੇਕਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅਚਾਨਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਿਖਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ SMS ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਅਲਰਟ ਦੋਵੇਂ ਚਾਲੂ ਰੱਖੋ। ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਾਸਵਰਡ (ਸਿਮ ਲਾਕ/ਪੋਰਟ ਆਊਟ ਪਿਨ) ਲਗਵਾਓ। ਸ਼ੱਕੀ ਕਾਲ ਜਾਂ ਮੈਸੇਜ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 'ਤੇ ਦਿਓ। ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਨਾ ਕਰੋ।
ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਡਾਏ ਡੇਢ ਲੱਖ ਰੁਪਏ
ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਅਚਾਨਕ 'ਨੋ ਸਰਵਿਸ' ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਸਮਝਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਮੈਸੇਜ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਮ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਕਰਕੇ 'ਸਿਮ ਸਵੈਪ' ਫਰਾਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਡੇਢ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਰਕਮ ਕੱਢ ਲਈ ਗਈ।
ਸੋਲਨ ਦੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਵੀ ਹੋਈ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੋਲਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਆਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਏ.ਟੀ.ਐਮ. ਰਾਹੀਂ ਖਾਤਾ ਲਗਪਗ ਖਾਲੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ 80 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਕੱਢ ਲਏ ਗਏ।
"ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ 'ਸਿਮ ਸਵੈਪ' ਫਰਾਡ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ, ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। OTP, ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ।" — ਅਸ਼ੋਕ ਤਿਵਾਰੀ, ਪੁਲਿਸ ਮਹਾਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (DGP)।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਸਿਮ ਸਵੈਪ' ਫਰਾਡ
ਸਿਮ ਸਵੈਪ ਫਰਾਡ ਵਿੱਚ ਠੱਗ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਿਮ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਠੱਗ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, ਆਧਾਰ, ਪੈਨ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਸਿਮ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਝੂਠੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਅਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਹ ਨਵੀਂ ਸਿਮ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਮ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਠੱਗ ਕੋਲ OTP, ਬੈਂਕ ਅਲਰਟ ਅਤੇ ਕਾਲਾਂ ਪਹੁੰਚਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ, UPI, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।