Air India ਦੇ ਬੋਇੰਗ 787 'ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ' ਦੇ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ 'ਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਕੋਈ ਗੜਬੜੀ, DGCA ਨੇ ਕੀਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ

ਜਾਸ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਮੁੜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਹੀਥਰੋ ਤੋਂ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਆ ਰਹੀ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਬੋਇੰਗ 787 ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਵਿਚ ਖਰਾਬੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ ਬੇੜੇ ਦੇ ਸਵਿੱਚਾਂ ਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਰੀਖਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਡੀਜੀਸੀਏ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬਾਲਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਕੋਈ ਗੜਬੜੀ

ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਹੀਥਰੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਉਡਾਣ (AI 132) ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਖੱਬੇ ਇੰਜਣ ਦਾ ਬਾਲਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਕਟਆਫ' ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ "ਰਨ" ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ "ਕਟਆਫ" ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਤੇ, ਸਵਿੱਚ "ਰਨ" ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੰਗਲੁਰੂ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ?

ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਡੀਜੀਸੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਲਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਇਸਦੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ, ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ, ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਹੀਥਰੋ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ‘ਕਟਆਫ’ ਮੋਡ ਵਿਚ ਮਿਲਿਆ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਰਨ’ ਮੋਡ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਾਇਲਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ‘ਰਨ’ ਮੋਡ ਵਿਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਕਟਆਫ’ ਮੋਡ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਸਵਿੱਚ ‘ਰਨ’ ਮੋਡ ਵਿਚ ਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਤੱਕ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿਚ ਸਵਿੱਚ ’ਚ ਕੋਈ ਗੜਬੜੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ 200 ਯਾਤਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ।

ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿਚ ਫਿਲਹਾਲ 33 ਬੋਇੰਗ 787 ‘ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ’ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੀਟੀਆਈ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਾਈਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ, ਫਲਾਈਟ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਸ, ਮਨੀਸ਼ ਉੱਪਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਈ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਟੀਮ ਨੇ ਬੋਇੰਗ ਤੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੋਇੰਗ ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਮ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਲੈਚ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੂੰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੜਬੜੀ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ’ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਰੀਖਣ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਿੱਚਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਏਐਨਆਈ ਮੁਤਾਬਕ, ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਪਾਇਲਟਸ (ਐੱਫਆਈਪੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੈਪਟਨ ਸੀਐੱਸ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਡੀਜੀਸੀਏ ਅਤੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (ਏਏਆਈਬੀ) ਤੋਂ ਬੋਇੰਗ 787 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਗੜਬੜੀਆਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਦੀ ਬੇਕਾਬੂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ—ਪਹਿਲੀ 17 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਓਸਾਕਾ ਵਿਚ ਏਐੱਨਏ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੀ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ 12 ਜੂਨ 2025 ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਹਾਲੀਆ ਲੰਡਨ–ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਉਡਾਣ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਕੀ ਹੈ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ

ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿਚ ਥ੍ਰਸਟ ਲੀਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੰਜਣ ਵਿਚ ਫਿਊਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਇੰਜਣ ਵਿਚ ਫਿਊਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ (ਰਨ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ) ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ (ਕਟਆਫ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ) ਹੈ। ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਡਿਟੈਂਟ (ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲਾਕ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੰਜਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਊਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਬੋਇੰਗ 787 ਵਿਚ ਦੋ ਇੰਜਣ ਹਨ ਤਾਂ ਦੋ ਸਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ—ਇੱਕ ਖੱਬੇ ਇੰਜਣ ਲਈ, ਇਕ ਸੱਜੇ ਲਈ। ਸਵਿੱਚ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਬਦਲਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ- ਫੜਨਾ, ਡਿਟੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਅਤੇ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਬਦਲ ਕੇ ਛੱਡਣਾ।