NCERT ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ : ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ 'ਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਚ 57 ਮਾਹਿਰ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਨ ਸ਼ਾਮਲ
NCERT ਦੇ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੰਨੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
Publish Date: Thu, 26 Feb 2026 03:21 PM (IST)
Updated Date: Thu, 26 Feb 2026 03:29 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਬਿਊਰੋ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: NCERT ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਰਗੇ ਵਿਵਾਦਤ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਗਾਜ ਕਿਸ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇਗੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਪਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 57 ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ
ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (NEP) ਤਹਿਤ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕਮੇਟੀ (15 ਮੈਂਬਰ): ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ IIT ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਦੇ ਗੈਸਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਿਸ਼ੇਲ ਡੈਨਿਨੋ ਅਤੇ ਸੰਜੀਵ ਸਾਨਿਆਲ ਸਨ।
ਸਮੀਖਿਆ ਕਮੇਟੀ (23 ਮੈਂਬਰ): ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਸੀ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰੀਕੁਲਮ ਐਂਡ ਟੀਚਿੰਗ ਲਰਨਿੰਗ ਮਟੀਰੀਅਲ ਕਮੇਟੀ (19 ਮੈਂਬਰ): ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ।
NCERT ਦੇ ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੰਨੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕਮੇਟੀਆਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ
ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਨਿਰਮਾਣ ਕਮੇਟੀ: ਮਿਸ਼ੇਲ ਡੈਨਿਨੋ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮਹਦੀ, ਅਲਕਾ ਸਿੰਘ, ਐਮ.ਵੀ. ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਵੇਦੀ।
ਸਮੀਖਿਆ ਕਮੇਟੀ: ਅਦਿਤੀ ਮਿਸ਼ਰਾ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡੀ.ਪੀ.ਐਸ. ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ), ਅਪਰਣਾ ਪਾਂਡੇ, ਜਯਾ ਸਿੰਘ, ਤਨੂ ਮਲਿਕ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਰੀਕੁਲਮ ਕਮੇਟੀ: ਐਮ.ਸੀ. ਪੰਤ (ਚੇਅਰਮੈਨ), ਮੰਜੁਲ ਭਾਰਗਵ (ਕੋ-ਚੇਅਰਮੈਨ), ਸੁਧਾ ਮੂਰਤੀ, ਸ਼ੇਖਰ ਮਾਂਡੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਮਹਾਦੇਵਨ, ਸੁਜਾਤਾ ਰਾਮਦੋਰਾਈ।