ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕਹਿਰ: ਇਕ ਘੰਟੇ 'ਚ 10 ਡਿਗਰੀ ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਪਮਾਨ, ਕੀ ਇਹ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਹੈ?
ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕਰਵਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਹਨੇਰੀ, ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 20 Mar 2026 10:19 AM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Mar 2026 10:20 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕਰਵਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਹਨੇਰੀ, ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮੌਸਮ ਦੇ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਆਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ‘ਦੁਰਲੱਭ’ ਪੱਛਮੀ ਵਿਘਨ (Western Disturbance) ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਾਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋਇਆ ਪੱਛਮੀ ਵਿਘਨ ਆਪਣੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਟ੍ਰਫ (ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਦੀ ਰੇਖਾ) ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਜ-ਚਮਕ ਅਤੇ ਧੂੜ ਭਰੀ ਹਨੇਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ।
ਜਲਵਾਯੂ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ
ਦਿੱਲੀ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਹੁੰਮਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਮੌਸਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਦਰੱਖਤ ਝੁਕ ਗਏ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਸਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਲਵਾਯੂ ਅਸੰਤੁਲਨ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਕਾਈਮੈਟ ਵੈਦਰ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ (ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ) ਮਹੇਸ਼ ਪਲਾਵਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਪੱਛਮੀ ਵਿਘਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਮਾਰਚ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਗਰਮੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, 'ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪਲਾਵਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, 'ਪ੍ਰੀ-ਮੌਨਸੂਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮਾਰਚ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਰਚ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।'
ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਬਾਰਿਸ਼
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਫਦਰਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ 19 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਔਸਤਨ 9.4 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵਰਖਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਮਾਸਿਕ ਔਸਤ 12.6 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਖਾ 2023 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕੁੱਲ ਮਾਸਿਕ ਵਰਖਾ 50.4 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਸੀ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਐਨਸੀਆਰ (NCR) ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਯੈਲੋ ਅਲਰਟ (Yellow Alert) ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।