ਮਣੀਪੁਰ ਹਿੰਸਾ : ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ 'ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 731 ਉਜੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ, 43 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਘਰ
ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 25 ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤਾਂ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 07 Jun 2026 11:51 AM (IST)
Updated Date: Sun, 07 Jun 2026 11:56 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਭੜਕੀ ਜਾਤੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਮਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਬੈਠੇ 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ (RTI) ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਣੀਪੁਰ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰਟੀਆਈ (RTI) ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹਰੇਸ਼ਵਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ।
ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੌਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 731 ਉਜੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਹੈ। ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 248 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਵਿੱਚ 151, ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ਵਿੱਚ 128, ਇੰਫ਼ਾਲ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ 94, ਕਾਕਚਿੰਗ ਵਿੱਚ 60 ਅਤੇ ਇੰਫ਼ਾਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ 25 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਜਿਰੀਬਾਮ ਵਿੱਚ 13, ਥੌਬਲ ਵਿੱਚ 11 ਅਤੇ ਤੇਂਗਨੌਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਜੜੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਕੈਂਪਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ
ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਆਈ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ 43,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਫੈਬਰੀਕੇਟਿਡ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।
30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 15,694 ਉਜੜੀ ਹੋਈ ਆਬਾਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਵਿੱਚ 10,092 ਅਤੇ ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਵਿੱਚ 6,365 ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ 'ਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 25 ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤਾਂ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਚੂਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੰਫ਼ਾਲ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਦੋ ਮਾਮਲੇ, ਡਰੱਗ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਅਤੇ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮੌਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ
ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਫ਼ਾਲ ਈਸਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ 217 ਲੋਕ ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਲਾਇਲਾਜ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਫ਼ਾਲ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ 41 ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਵਿੱਚ 26 ਮਰੀਜ਼ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਸਾਧ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਾਂ ਨੇ ਆਰਟੀਆਈ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੈਂਪ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ, ਮਾਨਸਿਕ ਕੌਂਸਲਿੰਗ, ਦਵਾਈਆਂ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ, ਏਅਰ ਗੱਦੇ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਆਰਟੀਆਈ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਮਾਨਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।