ਹੋਰਮੁਜ਼ 'ਚ ਫਸੇ ਹਨ LPG ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਜਹਾਜ਼: ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੱਲ, ਅਮਰੀਕਾ-ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਈ Good News

ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੰਜਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਐਲਪੀਜੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈ ਗੈਸ (LPG) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਅਜੇ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਬਾਹਰੋਂ ਐਲਪੀਜੀ ਟੈਂਕਰ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਸੁਜਾਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਐਲਪੀਜੀ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰਹੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਲਪੀਜੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 2:30 ਵਜੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਤੋਂ ਮੁੰਦਰਾ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਐਲਪੀਜੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖਪਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਪਗ 60,000 ਟਨ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 93,000 ਟਨ ਐਲਪੀਜੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ।

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਹਤ ਤਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਐਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਐਲਪੀਜੀ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਐਲਪੀਜੀ ਟੈਂਕਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਐਲਪੀਜੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਸੰਬੰਧੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।

ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ

ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਲਪੀਜੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਰੂਸ ਤੋਂ ਐਲਐਨਜੀ ਖਰੀਦਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਐਲਪੀਜੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਤੱਕ, ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਲਪੀਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜੇ

• ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੀ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਐਲਪੀਜੀ ਦਰਾਮਦਾਂ ਦਾ ਨੱਬੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
• ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ 18.9 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਐਲਪੀਜੀ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 11 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਐਲਪੀਜੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
• ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਪਤਕਾਰ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ, ਐਲਪੀਜੀ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹਮਲਾਵਰ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੀਐਨਜੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਐਲਪੀਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਨਜੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਜੰਗੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਨਜੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਅਤੇ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ

• ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਲਪੀਜੀ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਪਰ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
• ਪੀਐਨਜੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਐਨਜੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
• 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਓ। ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਦਾਰ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰੋ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 330 ਮਿਲੀਅਨ ਐਲਪੀਜੀ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਧਾਰਕ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿਰਫ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਕੋਲ ਪੀਐਨਜੀ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਹਨ।