Iran Israel Conflict: ਉੱਪਰੋਂ ਅੱਗ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀ , ਹੇਠਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ... ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੋਹਰੇ ਝਟਕੇ ਦਾਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਹਮਣਾ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੋਹਰੇ ਝਟਕੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ। ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ, ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕੁਪ੍ਰਬੰਧ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੋਕੇ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਯੁੱਧ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਥਿਤੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਈਰਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਡੀਸੈਲੀਨੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ 'ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।

ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਰਿਹਾ

ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਡੀਸੈਲੀਨੇਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਲਗਭਗ 30 ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੀਸੈਲੀਨੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਲਗਭਗ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਤਹਿਰਾਨ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੋਕੇ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਔਸਤ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਟਰ ਡੇ ਜ਼ੀਰੋ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਅਨ ਨੇ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਘਟਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ, ਤਹਿਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗਲਤ ਨੀਤੀਆਂ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਸਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਹੈ। 1979 ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਡੈਮ ਅਤੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾਏ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਗਲਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਵਧਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਫ਼ ਬਣਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

2024 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 32 ਇਕੱਲੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਠੋਸ ਯਤਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।