ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਤਾਕਤ, ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਰਡਾਰ ਤੇ ਗਨ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸਫਲ ਪਰੀਖਣ
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੈਸਲਮੇਰ ਸਥਿਤ ਪੋਕਰਨ ਫੀਲਡ ਫਾਇਰਿੰਗ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨੇ ਇੱਕ 'ਹਾਈ-ਇੰਟੈਂਸਿਟੀ' ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ।
Publish Date: Wed, 11 Mar 2026 01:37 PM (IST)
Updated Date: Wed, 11 Mar 2026 01:39 PM (IST)

ਜੈਸਲਮੇਰ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਜੈਸਲਮੇਰ ਸਥਿਤ ਪੋਕਰਨ ਫੀਲਡ ਫਾਇਰਿੰਗ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨੇ ਇੱਕ 'ਹਾਈ-ਇੰਟੈਂਸਿਟੀ' ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ।
ਇਸ ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਡਰੋਨ ਅਤੇ 'ਸਵਾਰਮ ਹਮਲਿਆਂ' (ਇੱਕਠੇ ਕਈ ਡਰੋਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ) ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨ-ਰੂਸ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ 'ਕਾਮੀਕੇਜ਼' ਡਰੋਨ ਵੱਡੇ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਭਾਪਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪੋਕਰਨ ਦੀ ਤਪਦੀ ਰੇਤ ਵਿੱਚ 'ਐਂਟੀ-ਡਰੋਨ' ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕਈ ਡਰੋਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਜੈਮਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਾਕਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਡਾਰ-ਗਾਈਡਡ ਐਂਟੀ-ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਗਨ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
L-70 ਗਨ: ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ 'ਡਰੋਨ ਕਿਲਰ'
ਇਸ ਪੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤੀ ਗਈ L-70 ਜਹਾਜ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਗਨ ਰਹੀ। ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (BEL) ਦੁਆਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸੈਂਸਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਇਹ ਗਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ।
L-70 ਗਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ:
ਇਹ ਗਨ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ 240 ਤੋਂ 330 ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇਹ 3.5 ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉੱਡਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਥਰਮਲ ਇਮੇਜਰ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਰੇਂਜ ਫਾਈਂਡਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਸਟੀਕ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਦਿਨ ਦੇ ਉਜਾਲੇ ਵਿੱਚ।
ਇਹ 'ਫਲਾਈ-ਕੈਚਰ' ਰਡਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਛੋਟੇ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਰਡਾਰ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਘਾਤਕ ਸੁਮੇਲ
ਸੈਨਾ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਡਾਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਗਨ ਸਿਸਟਮ ਇੱਕ 'ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਨੈੱਟਵਰਕ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਈ-ਟੈਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਕਮਾਂਡ ਰਾਹੀਂ ਗਨ ਨੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸੈਕਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਤੇ 'ਮਿਸ਼ਨ ਰੈਡੀ' ਰਣਨੀਤੀ
ਸੀਨੀਅਰ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਮਿਸ਼ਨ ਰੈਡੀ' ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਢਿੱਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਤਹਿਤ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਡਰੋਨ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।