'ਇਸ ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਨਾਂਗੀ...' ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋੜ ਕੇ ਦੇਖੀ ਕਲਾਕਾਰੀ, ਕਲਾਕਾਰ ਮਨੋਜ ਪੰਡਿਤ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਇਤਿਹਾਸ
ਅੰਗ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਬਿਹਾਰ) ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ 'ਮੰਜੂਸ਼ਾ' ਅੱਜ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 'ਆਰਟਿਸਟ-ਇਨ-ਰੇਜ਼ੀਡੈਂਸੀ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲ ਪਏ, "ਵਾਹ, ਕੀ ਰੰਗ ਹਨ! ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਾਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਪਹਿਨਾਂਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਕੌਣ ਹਨ?"
Publish Date: Sat, 25 Apr 2026 12:32 PM (IST)
Updated Date: Sat, 25 Apr 2026 12:34 PM (IST)

ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਭਾਗਲਪੁਰ : ਅੰਗ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਬਿਹਾਰ) ਦੀ ਲੋਕ ਕਲਾ 'ਮੰਜੂਸ਼ਾ' ਅੱਜ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ 'ਆਰਟਿਸਟ-ਇਨ-ਰੇਜ਼ੀਡੈਂਸੀ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲ ਪਏ, "ਵਾਹ, ਕੀ ਰੰਗ ਹਨ! ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਲਾਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਪਹਿਨਾਂਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਕੌਣ ਹਨ?"
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੀ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਗੁਰੂ ਮਨੋਜ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਮਨੋਜ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦੋ ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ
ਮਨੋਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮਿੰਟ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਇੰਨੀ ਲੰਬੀ ਚੱਲੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਮਨੋਜ ਪੰਡਿਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਦੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਿਹੂਲਾ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕਲਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਿਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੇਖ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖ਼ੁਦ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕਲਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕਲਾ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਇਸ ਕਲਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਨੋਜ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡੀਐਮ (DM) ਅਤੇ ਨਗਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਸਦਕਾ ਹੀ ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਕਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਸਹਿਯੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਜ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ 'ਆਰਟਿਸਟ-ਇਨ-ਰੇਜ਼ੀਡੈਂਸੀ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Quick Highlights):
ਕਲਾ: ਮੰਜੂਸ਼ਾ ਲੋਕ ਕਲਾ (ਭਾਗਲਪੁਰ, ਬਿਹਾਰ)।
ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ।
ਸਮਾਂ: ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤੋੜ ਕੇ 2 ਮਿੰਟ ਦੀ ਥਾਂ 7 ਮਿੰਟ ਕੀਤੀ ਗੱਲਬਾਤ।
ਇਤਿਹਾਸ: ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਲਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।