ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਫ਼ੋਕੇ: ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਈ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ 'ਦੀਵਾਰਾਂ' ਨਾਪ ਰਹੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਸਨਮਾਨ ਭੱਤੇ (ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ) ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਕੱਟਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣਗੇ, ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ।
Publish Date: Tue, 21 Apr 2026 10:51 AM (IST)
Updated Date: Tue, 21 Apr 2026 10:52 AM (IST)

ਨਿਭਾ ਰਜਕ, ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ: ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਸਨਮਾਨ ਭੱਤੇ (ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ) ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਕੱਟਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਣਗੇ, ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ।
ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਸੈਕਟਰ-15ਏ ਸਥਿਤ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ-12 ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਭੱਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਾਬੂਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।
60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂਚ
ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਵਿਧਵਾ, ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਤ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ 'ਲਾਡਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭੱਤਾ' ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸਕੀਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕਰੀਬ 1,88,698 ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ 1600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਮ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਉਮਰ, ਖਾਤਾ ਨੰਬਰ ਗਲਤ ਹੋਣ ਅਤੇ IFSC ਕੋਡ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਰੁਕਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਵੀਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਣਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਪੈਨਸ਼ਨ
ਨੰਗਲਾ ਐਨਕਲੇਵ ਪਾਰਟ-2 ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਣ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸੈਕਟਰ-22 ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਣਵਾਉਣ ਲਈ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਣਨ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।
"ਉਮਰ 72 ਸਾਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਫੋਟੋ ਵੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬੁਲਾਉਣ 'ਤੇ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ।"
- ਸੋਮਵਤੀ, ਭਾਰਤ ਕਾਲੋਨੀ।
"ਢਾਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਪੈਸੇ (ਬਕਾਇਆ) ਨਹੀਂ ਭੇਜੇ ਜਾ ਰਹੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਲਏ ਪਰ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ।"
- ਬੈਜਨਾਥ, ਐਨ.ਆਈ.ਟੀ.
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪੱਖ
"ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਲਿਸਟ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਖਿਚਵਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਰੋਕੀ ਗਈ ਸੀ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਕਤ ਦੋਵਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।" -
ਮਮਤਾ ਸ਼ਰਮਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਧਿਕਾਰੀ।