ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹਸਿਨਾ ਕਿਦਵਈ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ ਯੂਪੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕਮਾਨ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ, ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਚਿਹਰਾ ਰਹੀ ਮੋਹਸਿਨਾ ਕਿਦਵਈ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 94 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਸਿਆਸੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Wed, 08 Apr 2026 12:46 PM (IST)
Updated Date: Wed, 08 Apr 2026 12:48 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਬਾਰਾਬੰਕੀ: ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ, ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਚਿਹਰਾ ਰਹੀ ਮੋਹਸਿਨਾ ਕਿਦਵਈ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 94 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਸਿਆਸੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧੀਆਂ
ਜਨਮ: ਮੋਹਸਿਨਾ ਕਿਦਵਈ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1932 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਦਵਈ ਖਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਕਰੀਬੀ ਰਹੀ।
ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਾਂਸਦ: ਸਾਲ 1978 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਸਾਂਸਦ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਸੀ।
ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ: ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੀ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਾਥ
ਜਦੋਂ 1977 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੁੱਧ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮੋਹਸਿਨਾ ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਮਈ 1978 ਦੀ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸਭਾ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਰਹੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 1989 (ਮੇਰਠ) ਅਤੇ 1991/1996 (ਡੁਮਰੀਆਗੰਜ) ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਪਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2002 ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ।
ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ
ਮੋਹਸਿਨਾ ਕਿਦਵਈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ "ਮਾਈ ਲਾਈਫ ਇਨ ਇੰਡੀਅਨ ਪੌਲੀਟਿਕਸ" (My Life in Indian Politics) ਵੀ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਿਆਸੀ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਾਣਾ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਾ-ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਘਾਟਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।