ਫੜਨਵੀਸ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ "ਮਹਾ ਚਾਣਕਿਆ" ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ ... ਕਿਵੇਂ ਦਿਵਾਈ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ?

ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ, ਮੁੰਬਈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ 29 ਨਗਰ ਨਿਗਮਾਂ ਦੇ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ "ਮਹਾ ਚਾਣਕਿਆ" ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਜਪਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਨ, ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਰਥਨ ਅਧਾਰ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਊਧਵ ਠਾਕਰੇ ਤੋਂ ਬੀਐਮਸੀ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2019 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਐਨਸੀਪੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਸੀ।

ਫੜਨਵੀਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਰੰਗ ਲਿਆਉਂਦੀ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ: ਦੇਵੇਂਦਰ ਗੰਗਾਧਰਰਾਓ ਫੜਨਵੀਸ। ਕਦੇ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਮੇਅਰ, ਫੜਨਵੀਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੇ "ਸਮੱਸਿਆ ਨਿਵਾਰਕ" ਹਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਹਾਲੀਆ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ 2024 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਦੇਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਫ਼ਰ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ (RSS) ਦੇ ਵਰਕਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਫੜਨਵੀਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਤੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ, ਨੇ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਬਣ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਫੜਨਵੀਸ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਫ਼ਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ?

1999 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਧਾਇਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਕ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ 2014 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਜਪਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇਤਾ ਮਰਾਠਾ-ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਪੈਰ ਜਮਾਏਗਾ।

2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੱਤਾ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਬਦਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ "ਮੀ ਪੁੰਹਾ ਯੇਂ" (ਮੈਂ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਪਰ ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਮਹਾ ਵਿਕਾਸ ਅਘਾੜੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਸ਼ੈਡੋ ਸੀਐਮ" ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਘੇਰਿਆ। ਫੜਨਵੀਸ ਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਐਨਸੀਪੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਫੁੱਟ ਪਿੱਛੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਜਪਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ।

ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ

ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ, ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਮਹਾਯੁਤੀ ਗੱਠਜੋੜ (ਭਾਜਪਾ, ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ-ਸ਼ਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਐਨਸੀਪੀ-ਅਜੀਤ ਪਵਾਰ) ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੜਨਵੀਸ ਦੀ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ "ਲੜਕੀ ਬਹਿਣ ਯੋਜਨਾ" ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਚੋਣ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਮਰਾਠਾ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਅਸਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫੜਨਵੀਸ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ "ਖਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ" ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੜਨਵੀਸ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਗੋਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨੇਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਭਾਜਪਾ ਕੇਡਰ ਵਿੱਚ "ਅਜਿੱਤ" ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚੋਣ ਹਾਰ, ਅਪਮਾਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚਾਣਕਿਆ" ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।