- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
'ਹਰ ਸਿਲੰਡਰ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ 700 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ', LPG ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਬਿਆਨ
14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਐੱਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਕੇ 1,600 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਿਲੰਡਰ 'ਤੇ ਲਗਪਗ 700 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 07 Jun 2026 01:23 PM (IST)
Updated Date: Sun, 07 Jun 2026 01:26 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਐੱਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਕੇ 1,600 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਿਲੰਡਰ 'ਤੇ ਲਗਪਗ 700 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ ਵਾਧੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ ਦੀ ਐਲਪੀਜੀ ਕੰਟਰੈਕਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀ ਕੀਮਤ
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਪੇਨ-ਬਿਊਟੇਨ ਦੇ 50:50 ਮਿਕਸ ਲਈ ਬਲੈਂਡਿਡ ਸਾਊਦੀ ਸੀਪੀ 542.50 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਸੀ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਗਲਫ਼ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਐਕਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਧ ਕੇ 775 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ 790 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੋਪੇਨ ਸੀਪੀ ਵਿੱਚ 39 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਬਿਊਟੇਨ ਵਿੱਚ 52 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੰਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਲੀਕਿਊਲ ਦੀ ਲੈਂਡਿਡ ਕਾਸਟ ਵੀ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਇੰਪੋਰਟ-ਲਿੰਕਡ ਸਪਲਾਈ ਕਾਸਟ 1,600 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਗਾਹਕ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ 942 ਰੁਪਏ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 700 ਰੁਪਏ ਘੱਟ ਹੈ।
PMUY ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਰਿਫਿਲਾਂ 'ਤੇ 300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟ ਬੈਨੀਫਿਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (DBT) ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 642 ਰੁਪਏ ਚੁਕਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ ਖਪਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। 942 ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 45% ਘੱਟ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 642 ਰੁਪਏ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੀਮਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 60% ਘੱਟ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
ਵੈਸਟ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਕਰਕੇ, ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 29 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 60,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 41,338 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਇਸ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 30,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਜਵਲਾ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ 300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਇਸ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 10.58 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਲੀਕੇਜ 'ਤੇ ਰੋਕ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਪਲਾਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਨਰਜੀ ਕਾਰਗੋ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਇੰਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ 60% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾ ਕੇ 52 ਟੀਐਮਟੀ (TMT) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਲਜੀਰੀਆ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਐਲਪੀਜੀ ਦੀ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲੀਕੇਜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਓਟੀਪੀ ਅਧਾਰਤ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਾਇਵਰਜ਼ਨ-ਰੋਧੀ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 90% ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ ਦੇ ਦਾਮ
ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹਨ:
| ਦੇਸ਼ | ਕੀਮਤ (ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ) |
| ਭਾਰਤ | 942 ਰੁਪਏ (ਆਮ ਗਾਹਕ) / 642 ਰੁਪਏ (ਉੱਜਵਲਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀ) |
| ਪਾਕਿਸਤਾਨ | 1,046 ਰੁਪਏ |
| ਨੇਪਾਲ | 1,207 ਰੁਪਏ |
| ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ | 1,225 ਰੁਪਏ |
| ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ | 1,241 ਰੁਪਏ |
| ਅਮਰੀਕਾ | 1,755 ਰੁਪਏ |
| ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ | 1,765 ਰੁਪਏ |
| ਕੈਨੇਡਾ | 2,411 ਰੁਪਏ |
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਊਰਜਾ (ਗੈਸ) ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।