- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ: 2030 ਤੱਕ 50 ਲੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 11 ਨਵੇਂ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ 14 ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ 684 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ 12,068 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ 33,32,774 ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ 50 ਲੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਸ਼ਰਮਾ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਂਚੀ ਦ
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Mon, 05 Jan 2026 11:19 AM (IST)
Updated Date: Mon, 05 Jan 2026 11:22 AM (IST)
ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ, ਰਾਂਚੀ। ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 11 ਨਵੇਂ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ 14 ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ 684 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ 12,068 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ 33,32,774 ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ 50 ਲੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਸ਼ਰਮਾ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਂਚੀ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ 'ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ' ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 9,947 ਈਸਾਈ ਅਤੇ 57,123 ਮੁਸਲਿਮ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ 59 ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਦੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵੀ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ![naidunia_image]()
.jpg)
ਲਗਪਗ 10 ਲੱਖ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਬੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 90 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ’ਚ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੇ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ।
ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਨੋਇਡਾ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਸਾਲ 20 ਤੋਂ 25 ਬੱਚੇ UPSC ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 11 ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
.jpg)
ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਨਗੰਜ, ਸਮਸਤੀਪੁਰ ਦੇ ਬਟਹਾ, ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਭਾਗਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ 'ਸਕੂਲ ਆਨ ਵ੍ਹੀਲ' (School on Wheel)
ਪੂਰਵ ਉੱਤਰ (North East) ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ 'ਸਕੂਲ ਆਨ ਵ੍ਹੀਲ' ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ 167 ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 'ਸੀਮਾ ਪ੍ਰਹਰੀ' (ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਰਾਖੇ) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਬਾਇਲੀ (ਜਨਜਾਤੀ) ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸੂਬਾ ਸਕੱਤਰ ਨਕੁਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।