ਕੂੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣੀਆਂ 25 ਮਹਿਲਾਵਾਂ; ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਾਰਬੇਜ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਤੱਕ, ਸਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ

ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਰਾਵਤ, ਰਾਮਨਗਰ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਨਗਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਿਤਾਲੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਿਤਾਲੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕਾਰਬੇਟ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮਿਤਾਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ 25 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਹੈ। ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲ ਅੱਜ 12 ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿਤਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਵੇਸਟ ਵਾਰੀਅਰਜ਼' ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2021 ਤੋਂ ਸਫ਼ਾਈ 'ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਰਬੇਟ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਕੂੜਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਰੂਪਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਕਾਫੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਜ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ 25 ਮਹਿਲਾਵਾਂ 'ਪਰਿਆਵਰਣ ਸਖੀ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਰਿੰਗੋੜਾ, ਢਿਕੁਲੀ, ਕਿਆਰੀ, ਹਿੰਮਤਪੁਰ, ਸਾਂਵਲਦੇ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਢੇਲਾ, ਲਛਮਣਪੁਰ, ਆਨੰਦਨਗਰ, ਗੌਤਮਨਗਰ, ਗਰਜੀਆ ਖੇਤਰ ਆਦਿ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਘਰ ਤੋਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ 50 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾ ਫੀਸ ਵੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁੱਕਾ ਕੂੜਾ ਵੇਚਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਖਰਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ 'ਵੇਸਟ ਵਾਰੀਅਰਜ਼' ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਛੋਟੀ ਗੱਡੀ, ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ: ਕੂੜਾ ਗੱਡੀ ਖੁਦ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਮਹਿਲਾਵਾਂ

ਰਾਮਨਗਰ: ਕਾਰਬੇਟ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ 25 ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਪੰਜ ਗੱਡੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਗਿੱਲਾ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਕੂੜਾ ਗੱਡੀ ਖੁਦ ਹੀ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੂੜਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੈਗ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਹ 'ਵੇਸਟ ਬੈਂਕ ਸੈਂਟਰ' ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਿੰਮਤਪੁਰ ਡੋਟੀਆਲ ਅਤੇ ਰਿੰਗੋੜਾ ਵਿੱਚ ਵੇਸਟ ਬੈਂਕ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸੁੱਕੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਛਾਂਟਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਤਾਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ 'ਪਰਿਆਵਰਣ ਸਖੀਆਂ' 1.30 ਲੱਖ ਕਿੱਲੋ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿੱਲੇ ਕੂੜੇ ਤੋਂ ਖਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।