Reliance Retail Story: ਇੱਕ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਆਪਣਾ; ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ 'ਚ 7ਵਾਂ ਨੰਬਰ ਤੇ NSE-TATA ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਮਾਤ
ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਜਿਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਹਨ, ਦੀ ਸਬਸਿਡਰੀ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ (Reliance Retail) ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੀ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੈਲਿਊ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ-ਸਮਰਥਿਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਨੰਬਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੀ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਪਹਿਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Sun, 12 Apr 2026 10:38 AM (IST)
Updated Date: Sun, 12 Apr 2026 10:39 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਜਿਸ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਹਨ, ਦੀ ਸਬਸਿਡਰੀ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ (Reliance Retail) ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੀ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੈਲਿਊ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ-ਸਮਰਥਿਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਨੰਬਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਦੀ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਪਹਿਲ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਟੌਪ 100 ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, National Stock Exchange of India (NSE) $24 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨਾਲ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ Tata EV Mobility $9 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਨਾਲ 93ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 20 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 2006 ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਨੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਤੌਰ ਸਬਸਿਡਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੂਨ 2006 ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੀ 32ਵੀਂ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਨੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਵੈਂਚਰ ਲਈ ₹25,000 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਿਲਾਇੰਸ ਫਰੈਸ਼ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਨਵੇਂ ਬੂਹੇ
ਰਿਲਾਇੰਸ ਫਰੈਸ਼ (Reliance Fresh) ਨਾਮ ਨਾਲ ਰਿਟੇਲ ਸਹੂਲਤ ਸਟੋਰਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈੱਟ ਨਵੰਬਰ 2006 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2007 ਵਿੱਚ Reliance Digital ਰਾਹੀਂ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, Reliance Mart ਦੇ ਤਹਿਤ ਹਾਈਪਰਮਾਰਕੀਟ, Reliance Trends ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ, Reliance Jewels ਰਾਹੀਂ ਜਵੈਲਰੀ ਅਤੇ Reliance Footprint ਰਾਹੀਂ ਜੁੱਤੇ-ਚੱਪਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕੀ ਸਨ ਨਵੇਂ ਬਿਜ਼ਨਸ?
2008: ਮਾਰਕਸ ਐਂਡ ਸਪੈਂਸਰ (Marks & Spencer) ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰਾਂ ਦੀ ਚੇਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨਾਲ 51:49 ਦਾ ਇੱਕ ਜੁਆਇੰਟ ਵੈਂਚਰ ਕੀਤਾ।
2011: ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਟੇਲ ਕੈਸ਼ ਐਂਡ ਕੈਰੀ ਚੇਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਲਾਇੰਸ ਮਾਰਕੀਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
2013: ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ 'ਰਿਲਾਇੰਸ ਡਿਲਾਇਟ' ਮੀਟ ਅਤੇ ਸੀਫੂਡ ਸਟੋਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
2014: ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਟੋਰ 'ਰਿਲਾਇੰਸ ਟਾਈਮਆਊਟ' ਅਤੇ ਫਰਨੀਚਰ ਵਿਕਰੇਤਾ 'ਰਿਲਾਇੰਸ ਲਿਵਿੰਗ' ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਈ-ਕਾਮਰਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜੀਓਮਾਰਟ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ਲਾਂਚ?
2016 ਵਿੱਚ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਈਪਰਮਾਰਕੀਟ ਫਾਰਮੈਟਸ—ਰਿਲਾਇੰਸ ਮਾਰਟ ਅਤੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਸੁਪਰ—ਨੂੰ Reliance Smart ਵਜੋਂ ਰੀਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤਾ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਨਲਾਈਨ ਫੈਸ਼ਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ AJIO ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਨਲਾਈਨ ਗ੍ਰੋਸਰੀ ਸਰਵਿਸ JioMart ਨੂੰ ਸਾਫਟ-ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅੱਗੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ ਸਫ਼ਰ?
ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨੇ ਫਿਊਚਰ ਗਰੁੱਪ (Future Group) ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਨੂੰ ₹24,713 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਕਾਰਨ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਇਹ ਡੀਲ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਲੀਜ਼ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਨੇ ਫਿਊਚਰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਗ ਬਾਜ਼ਾਰ (Big Bazaar), ਸੈਂਟਰਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਫੈਕਟਰੀ ਆਊਟਲੈਟਸ ਨੂੰ ਐਕੁਆਇਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ Smart Bazaar, Centro ਅਤੇ Fashion Factory ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।