- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
World Water Day : ਪਿਤਾ 7000 ਕਰੋੜ 'ਚ TATA ਨੂੰ ਵੇਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਧੀ ਨੇ ਰੋਕੀ ਡੀਲ; ਪਾਣੀ ਵੇਚ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਿਆ ਅਰਬਪਤੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਕੇਜਡ ਡਰਿੰਕਿੰਗ ਵਾਟਰ (ਬੋਤਲਬੰਦ ਪਾਣੀ) ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ (World Water Day 2026) ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਸਲੇਰੀ (Bisleri) ਦੇ ਬਣਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਇਤਾਲਵੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਵਾਈ? ਆਓ ਇਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਜਯੰਤੀ ਚੌਹਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ 7000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
Posted By Sunita
Publish Date: Sun, 22 Mar 2026 10:41 AM (IST)
Updated Date: Sun, 22 Mar 2026 10:43 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਕੇਜਡ ਡਰਿੰਕਿੰਗ ਵਾਟਰ (ਬੋਤਲਬੰਦ ਪਾਣੀ) ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ (World Water Day 2026) ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਸਲੇਰੀ (Bisleri) ਦੇ ਬਣਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਇਤਾਲਵੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਵਾਈ? ਆਓ ਇਸ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਜਯੰਤੀ ਚੌਹਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ 7000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
'ਬੋਤਲ ਵਾਟਰ ਕਿੰਗ' ਬਣਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ RJC ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਦਾ ਜਨਮ 17 ਜੂਨ 1940 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (MIT) ਤੋਂ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਡਬਲ ਮੇਜਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਸਿਰਫ਼ 27-29 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਉਦਮੀ (ਫੇਲਿਸ ਬਿਸਲੇਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ) ਤੋਂ ਬਿਸਲੇਰੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਪੀਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਮਜ਼ਾਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਨਲ ਦਾ ਜਾਂ ਉਬਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਬੋਤਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ) ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚੌਹਾਨ ਡਟੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਫਾਇਤੀ ਪੀਈਟੀ (PET) ਪਲਾਸਟਿਕ ਬੋਤਲਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਈਡੀਆ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?
ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਵੇਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ 1960-70 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਲੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਫਟ ਡਰਿੰਕ ਸਾਮਰਾਜ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1977 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਥਮਸ ਅੱਪ' (Thums Up), 'ਲਿਮਕਾ' (Limca), 'ਗੋਲਡ ਸਪੌਟ', 'ਸਿਟਰਾ' ਅਤੇ 'ਮਾਜ਼ਾ' (Maaza) ਵਰਗੇ ਆਈਕਾਨਿਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ 80% ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
1993 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਫਟ ਡਰਿੰਕ ਬ੍ਰਾਂਡਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ $60 ਮਿਲੀਅਨ (ਕਰੀਬ 400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਵਿੱਚ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਬਿਸਲੇਰੀ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਟਾਟਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਚਿਆ ਸਾਮਰਾਜ, ਬੇਟੀ ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਸੰਭਾਲੀ ਕਮਾਨ
ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਬੇਟੀ ਜਯੰਤੀ ਚੌਹਾਨ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਲੀ-ਵਧੀ ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਫੈਸ਼ਨ, ਸਟਾਈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬਿਸਲੇਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ 33% ਹੈ। ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ 80 ਸਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਬਿਸਲੇਰੀ ਨੂੰ ਟਾਟਾ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨੂੰ 6,000-7,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਜਯੰਤੀ ਨੇ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਡੀਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਹੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਪਿਆ।
2023 ਤੱਕ, ਉਹ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਬਣ ਗਈ। ਅੱਜ 42 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਸਲੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਈਸ਼ਾ ਅੰਬਾਨੀ ਦੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਰਿਟੇਲ ਦੇ ਕੈਂਪਾ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਲਈ ਬਿਸਲੇਰੀ ਪੌਪ, ਸਪਾਈਸੀ ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਲਿਮੋਨਾਟਾ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਫਿਜ਼ੀ ਡਰਿੰਕਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਪਾਣੀ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ 46 ਚੈੱਕ ਡੈਮ ਬਣਾਏ
ਰਮੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਲ ਸੰਭਾਲ (Water Conservation) ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ 46 ਚੈੱਕ ਡੈਮ ਬਣਾਏ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ 10 ਬਿਲੀਅਨ ਲੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 2015 ਵਿੱਚ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ PET ਬੋਤਲਾਂ (1.1 ਮਿਲੀਅਨ) ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਸਲੇਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਲਿਮਕਾ ਬੁੱਕ ਆਫ ਰਿਕਾਰਡਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਇਆ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੈਕੇਜਡ ਡਰਿੰਕਿੰਗ ਵਾਟਰ ਮਾਰਕੀਟ
ਬਿਸਲੇਰੀ (Bisleri): 36-38% (ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ)
ਕਿਨਲੇ (Kinley - Coca-Cola): 18-20%
ਐਕੁਆਫੀਨਾ (Aquafina - PepsiCo): 15%
ਹੋਰ: ਰੇਲ ਨੀਰ (10%), ਬੇਲੀ (7%), ਹਿਮਾਲੀਅਨ (7%) ਅਤੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕੈਂਪਾ ਸ਼ਿਓਰ।