- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
Union Budget 2026: ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਘਾਟਾ, ਕਰਜ਼ਾ, ਟੈਕਸ-GDP ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਵਿਆਜ 'ਤੇ ਖਰਚ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣੋ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਮ ਬਜਟ (Union Budget 2026) ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਘਾਟਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਕਰਜ਼ਾ, ਟੈਕਸ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕਿੰਨਾ ਹੈ? ਆਓ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ 53.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਬਜਟ 50.65 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੀ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 01 Feb 2026 12:33 PM (IST)
Updated Date: Sun, 01 Feb 2026 12:35 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਮ ਬਜਟ (Union Budget 2026) ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਘਾਟਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਕਰਜ਼ਾ, ਟੈਕਸ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕਿੰਨਾ ਹੈ? ਆਓ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਬਜਟ?
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ 53.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਬਜਟ 50.65 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੀ।
ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ 53.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ 56.1 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ FY27 ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ-ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਅਨੁਪਾਤ (Debt-to-GDP ratio) ਨੂੰ 55.6 ਫੀਸਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2021-22 ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ 2025-26 ਤੱਕ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟੇ (Fiscal Deficit) ਨੂੰ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦੇ 4.5% ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ। 2025-26 ਲਈ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟਾ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ 4.4% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਜਟ ਅਨੁਮਾਨ 2025-26 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ। 2026-27 ਲਈ, ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟਾ ਹੋਰ ਘਟ ਕੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ 4.3% ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ 2026-27 ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟਾ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ 4.3 ਫੀਸਦੀ ਰਹੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 4.4 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 (FY27) ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਅਨੁਪਾਤ 55.6 ਫੀਸਦੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਡੇਟਿਡ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ 11.7 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਉਧਾਰ ਲਵੇਗੀ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 16ਵੇਂ ਵਿੱਤ ਆਯੋਗ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਵਰਟੀਕਲ ਸ਼ੇਅਰ 41% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੇ 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਗਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਵੰਡ ਰਾਸ਼ੀ ਵਜੋਂ 1.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ (Net Tax Receipts) 28.7 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 2024-25 ਦੇ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 2026-27 ਤੋਂ, ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਨੀਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਜੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਦਾ ਰਹੇ।
ਪੁਰਾਣਾ ਬਜਟ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?
ਬਜਟ ਦਾ ਆਕਾਰ (ਕੁੱਲ ਖਰਚਾ): ₹50.65 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ 7.4% ਵੱਧ ਸੀ।
ਰਾਜਕੋਸ਼ੀ ਘਾਟਾ (Fiscal Deficit): ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ (GDP) ਦਾ 4.4% ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਵਿੱਚ 4.8% ਸੀ।
ਮਾਲੀਆ ਘਾਟਾ (Revenue Deficit): ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ 1.5% ਟੀਚਾ ਸੀ।
ਟੈਕਸ ਵਸੂਲੀ: ਟੈਕਸ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ 11% ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਸ਼ੁੱਧ ਟੈਕਸ ਵਸੂਲੀ ₹28.37 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸੀ।
ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ: ਬਕਾਇਆ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ ਦਾ 56.1% ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਾਰਚ 2031 ਤੱਕ ਲਗਭਗ 50% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ।
ਵਿਆਜ ਖਰਚ: ਵਿਆਜ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਲ ਖਰਚੇ ਦਾ ਲਗਭਗ 25% ਅਤੇ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ 37% ਸੀ।