- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਕਰੈਸ਼ : ਵਕੀਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ- ਸੁਸਾਈਡ ਨੈਰੇਟਿਵ ਝੂਠਾ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਦਸਾ
ਲਾਅ ਫਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ AAIB 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ
Posted By alisha
Publish Date: Wed, 10 Jun 2026 03:13 PM (IST)
Updated Date: Wed, 10 Jun 2026 03:23 PM (IST)
ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਸ਼ਰਮਾ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ : ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੋਇੰਗ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਹੀ ਮਹਿਜ਼ 39 ਸੈਕੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਛਣ-ਛਣ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗੀ ਪਰ AAIB ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਮਾਈਕ ਐਂਡ੍ਰਿਊਜ਼ ਨੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਲੇਨ ਕਰੈਸ਼ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ LMT (ਲੰਡਨ) ਜਾ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ AI-171 ਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 241 ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ 19 ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਮ੍ਰਿਤਕ 150 ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਲੜ ਰਹੀ 'ਬੀਸਲੀ ਐਲਨ ਲਾਅ ਫਰਮ ਯੂਐੱਸਏ' ਦੇ ਪਾਰਟਨਰ ਅਤੇ ਅਟਾਰਨੀ ਮਾਈਕ ਐਂਡ੍ਰਿਊਜ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਸਾਈਡ ਨੈਰੇਟਿਵ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਕੀ ਦਲੀਲ ਹੈ
ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਸਬੂਤ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਨਵੇਅ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ RAT ਡਿਵਾਈਸ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਹੈ, ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਕਾਰਨ RAT ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇਸ ਹਾਦਸੇ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਅੰਤਰਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫਾਲਟ ਸਿਗਨਲ ਦਿਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਂਡਰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਾਲੂ ਹੋਇਆ।
ਅੰਤਰਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਪਾਇਲਟ ਸੁਸਾਈਡ ਥਿਊਰੀ ਨੂੰ ਲਾਅ ਫਰਮ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਪੈਨਲ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਲੀਕ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸਰਕਟ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈਕ ਐਂਡ੍ਰਿਊਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ
ਮਾਈਕ ਐਂਡ੍ਰਿਊਜ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ RAT ਦਾ ਰਨਵੇਅ 'ਤੇ ਹੀ ਐਕਟੀਵੇਟ ਹੋਣਾ, ਗੇਟ 'ਤੇ ਫਾਲਟ ਸਿਗਨਲ ਮਿਲਣਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਦੌਰਾਨ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਂਡਰ ਫੇਲ ਹੋਣਾ - ਇਹ ਸਭ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ/ਸਿਸਟਮ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਪਰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਲਾਅ ਫਰਮ ਨੇ ਫਲਾਈਟ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਟੇਕ-ਆਫ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਲੰਬਾ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਬ੍ਰੇਕ ਡਰੈਗ ਜਾਂ ਘੱਟ ਥ੍ਰਸਟ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 14 ਤੋਂ 18 ਸੈਕੰਡ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੁਢਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ RAT ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਰੋਟੇਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕਈ ਸੈਕੰਡ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਟੇਕ-ਆਫ ਅਤੇ RAT ਦਾ ਜਲਦੀ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਪੁਖ਼ਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ।
ਲਾਅ ਫਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ AAIB 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਰਿਪੋਰਟ ਜਨਤਕ ਨਾ ਹੋਵੇ: FIP
ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਪਾਇਲਟਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੈਪਟਨ ਸੀ. ਐੱਸ. ਰੰਧਾਵਾ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਰਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਗੇ। ਰੰਧਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਣ, ਬੋਇੰਗ ਜਹਾਜ਼ 171 ਦੇ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਨਾਗਰਿਕ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਤੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਉਡਾਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਆਦਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਕੇ AAIB ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਾਂਚ 'ਚ ਜੁਟੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ
ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (AAIB) ਇੰਡੀਆ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਸੇਫਟੀ ਬੋਰਡ (NTSB), ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬ੍ਰਾਂਚ (AIB) ਯੂਕੇ, ਫੈਡਰਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (FAA) ਯੂਐੱਸ, ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ (DGCA) ਇੰਡੀਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਬੋਇੰਗ, ਇੰਜਣ ਨਿਰਮਾਤਾ GE ਐਰੋਸਪੇਸ, ਸਪੇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਰੋਨੌਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (HAL) ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਤੇ ਬਲੈਕ ਬਾਕਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਦੀ ਵੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਈ ਹੈ! ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਮੈਡੀਸਨ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।