ਹੋਰਮੁਜ਼ 'ਚ ਮੁੜ ਵਧੀ ਟੈਨਸ਼ਨ: ਓਮਾਨ ਨੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਨਵਾਂ ਰੂਟ, ਭੜਕੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਦਾਗੀ ਮਿਜ਼ਾਇਲ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਤਹਿਰਾਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪਾਂ ਅਤੇ ਸੱਠ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਮੁੜ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਓਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਦਲਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਲੱਗੇ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਨਵੇਂ ਰੂਟ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਸੰਚਾਲਨ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਓਮਾਨ ਦਾ ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ ਕੋਰੀਡੋਰ

ਓਮਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੰਗਠਨ (IMO) ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੋਰੀਡੋਰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਸ਼ੁਲਕ ਜਾਂ ਟੋਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕਾਰਪਸ ਨੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਈਆਰਜੀਸੀ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹ ਹੀ ਮਾਰਗ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਟੋਲ ਟੈਕਸ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਟੋਲ ਵਸੂਲਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲ-ਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਫੀਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਵੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਇੱਥੇ ਟੋਲ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲ-ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿਨਾਬ ਸਕੂਲ 'ਤੇ ਹੋਏ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕਈ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਕਿਸਨੇ ਦਾਗੀਆਂ ਸਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਜਿੱਤ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਣਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸਾਂਸਦਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ਕਰਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬੜ੍ਹਤ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾਟੋ (NATO) ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਸਹਿਯੋਗ ਵਾਲੇ ਰਵੱਈਏ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਟੋ ਮੁਖੀ ਮਾਰਕ ਰੁੱਟੇ ਨਾਲ ਸਪੇਨ, ਇਟਲੀ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਭੀਤਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।