ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਸੰਕਟ: ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ 8,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਝਟਕਾ

ਪੁਨੀਤ ਬਾਵਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਲੁਧਿਆਣਾ। ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਨਅਤ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਘਟਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ 3,000 ਤੋਂ 8,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧੂ ਲਾਗਤ ਬੋਝ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਈਕਲ, ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ, ਫਾਊਂਡਰੀ, ਮਸ਼ੀਨ ਟੂਲ ਅਤੇ ਹੋਜ਼ਰੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਤੇ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਵਧਾਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ

ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਟੀਲ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਉਤਪਾਦ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਾਈਕਲ ਅਤੇ ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਗਾਰਮੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਖ਼ਰਚੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ।

ਉਦਯੋਗਿਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਸਾਈਕਲ, ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਖੇਤਰ ਸਾਲਾਨਾ 50,000 ਤੋਂ 60,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ 5 ਤੋਂ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਤੇ 2,500 ਤੋਂ 6,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੋਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਐਮਐਸਐਮਈ ਖੇਤਰ ਵੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ

ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਾ ਹੋਜ਼ਰੀ ਉਦਯੋਗ ਕਰੀਬ 20,000 ਤੋਂ 25,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ, ਬੀਮੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭਾੜੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ’ਤੇ 600 ਤੋਂ 1,750 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚਾ ਪੈਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੱਖਾਂ ਐਮਐਸਐਮਈ ਇਕਾਈਆਂ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਕਾਰਨ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ

ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਈ ਤੋਂ ਜੂਨ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਰੂਟਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਟਰੱਕਾਂ ਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ ਜਾਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲ ਦੇ ਭਾੜੇ ਵਿੱਚ 2,000 ਤੋਂ 5,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਐਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਸੋਈ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤ 15 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਢਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੀਨੂ ਵੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ

• ਲੁਧਿਆਣਾ – ਸਾਈਕਲ, ਆਟੋ ਪਾਰਟਸ, ਫਾਊਂਡਰੀ, ਮਸ਼ੀਨ ਟੂਲ, ਹੋਜ਼ਰੀ

• ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ – ਸਟੀਲ ਰੋਲਿੰਗ ਮਿਲਾਂ

• ਜਲੰਧਰ – ਖੇਡ ਸਮਾਨ ਉਦਯੋਗ

• ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ – ਪਾਪੜ-ਵੜੀਆਂ ਅਤੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗ

• ਡੇਰਾਬੱਸੀ ਅਤੇ ਮੋਹਾਲੀ – ਨਿਰਯਾਤ ਅਧਾਰਿਤ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਇਕਾਈਆਂ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਨਅਤ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ

• 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਇਕਾਈਆਂ

• ਕਰੀਬ 12.5 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ

• 1.6 ਲੱਖ ਤੋਂ 2.5 ਲੱਖ ਐਮਐਸਐਮਈ ਇਕਾਈਆਂ

• ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਦਾ 18 ਤੋਂ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਯੋਗਦਾਨ

• ਲੁਧਿਆਣਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਾਈਕਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ

• ਹੋਜ਼ਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 12,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕਾਈਆਂ ਸਰਗਰਮ

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ

ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਸੰਕਟ ਲੰਬਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ, ਘਟਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।