ਅੱਜ ਰਾਤ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਦਿਖੇਗਾ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ, ਪਰ ਕੀ ਵਾਕਈ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ ਚੰਦ ਦਾ ਰੰਗ? ਪੜ੍ਹੋ ਇਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕਹਾਣੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ (Astronomy) 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਅੱਜ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਅੱਜ ਚੰਦ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਕਿ ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਦ ਅੱਜ ਲਾਲ ਦਿਖੇਗਾ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?

ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਦ ਲਾਲ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਦਿਖੇਗਾ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ ਨਾਮ ਮਿਲਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਐਲਗੋਨਕੁਇਨ (Algonquin) ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਜੂਨ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਪੱਕ ਕੇ ਕੱਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ 'ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ' ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਮ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਾਲ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਹੈ।

ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਹੈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ?

21 ਜੂਨ ਦੇ ਸਮਰ ਸੋਲਸਟਿਸ (Summer Solstice) ਯਾਨੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ (Northern Hemisphere) 'ਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਚੰਦ ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨੀਵਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਦੱਖਣੀ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨ (Southern Horizon) ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।

ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਦੋਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ?

ਭਾਰਤ 'ਚ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਚਮਕ 'ਤੇ 30 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 5:27 ਵਜੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ 29 ਜੂਨ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ (Moonrise) ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਖਣੀ ਹੋਰੀਜਨ (ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਹਿੱਦੇ) ਵੱਲ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਇਨੋਕੂਲਰ (ਦੂਰਬੀਨ) ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਮੂਨ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਚੁਣੋ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕੋ।