ਸਮੋਸੇ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ: ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਪਸੰਦ ਸਨੈਕ ਅਸਲ 'ਚ ਹੈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਇੰਝ ਹੋਈ ਆਲੂ ਦਾ ਐਂਟਰੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਮਕੀਨ ਖਾਣਾ ਹੋਵੇ, ਬਾਰਸ਼ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਕੋਈ ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਪਾਰਟੀ ਹੋਵੇ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੋਸਾ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੱਖੀ ਹਰੀ ਚਟਨੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਇਮਲੀ ਦੀ ਚਟਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਸਮੋਸਾ ਲਗਭਗ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮਨਪਸੰਦ ਸਨੈਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ?

ਜੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਸਮੋਸੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਦੇਸੀ ਸਨੈਕ ਸਮਝ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਇੰਨਾ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਕਿ ਸਮੋਸਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਸਮੋਸੇ ਦਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ।

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜੋ ਸਮੋਸਾ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਲੂ ਦੀ ਫਿਲਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਮੋਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਅੱਜ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਰਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਫੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਦੇ ਦੀ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਮਾ, ਡਰਾਈ ਫਰੂਟਸ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਭਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਜਲਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਵਪਾਰੀ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੋਸਾ ਭਾਰਤ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸਮੋਸਾ?

13ਵੀਂ ਅਤੇ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਪਾਰੀ, ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਸਿਲਕ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੋਸਾ ਵੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ ਅਤੇ ਇਬਨ ਬਤੂਤਾ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮੋਸਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਾ, ਮਸਾਲੇ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਡਰਾਈ ਫਰੂਟਸ ਨੂੰ ਮੈਦੇ ਦੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮੋਸਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।

ਸਮੋਸੇ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?

ਪਾਰੰਪਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੋਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਮੇ ਅਤੇ ਡਰਾਈ ਫਰੂਟਸ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮੋਸਾ ਕੀਮੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਵਪਾਰੀ ਭਾਰਤ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਆਲੂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਜੀ ਹਾਂ, ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਆਲੂ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਲੂ ਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸਮੋਸੇ ਦੀ ਫਿਲਿੰਗ ਵੀ ਕੀਮੇ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਆਲੂ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਸਮੋਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਬਲੇ ਹੋਏ ਆਲੂ, ਮਟਰ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਮਸਾਲੇ ਪਾ ਕੇ ਡੀਪ ਫ੍ਰਾਈ ਕਰਕੇ ਸਮੋਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।