ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਮੌਡੀਫਾਈਡ 'ਵਿਟਾਮਿਨ B12', ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੰਜੀਵਨੀ

ਏਐੱਨਆਈ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : Brain Cancer ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਗੱਲ 'ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ' (Glioblastoma) ਵਰਗੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਰੂਪ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਇਕ ਬੇਹੱਦ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਹੋਈ ਇਕ ਖੋਜ ਨੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਉਮੀਦ ਜਗਾਈ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ 'ਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰੇਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਇਕ 'ਸੰਜੀਵਨੀ' ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਇੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ?

ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ ਮਲਟੀਫਾਰਮ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਟਿਊਮਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਚਾਰ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ (treatment-resistant) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇਸ 'ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਜੀਵਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ: ਸਰਜਰੀ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਵਰਗੇ ਤਮਾਮ ਆਧੁਨਿਕ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਰੀਜ਼ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 15 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਬਲੱਡ-ਬ੍ਰੇਨ ਬੈਰੀਅਰ : ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਇੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਬਲੱਡ-ਬ੍ਰੇਨ ਬੈਰੀਅਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਵਚ ਕਈ ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਟਿਊਮਰ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।

ਨਵਾਂ 'ਵਿਟਾਮਿਨ B12' ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਚਮਤਕਾਰ?

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਦਾ ਇਕ ਸੋਧਿਆ (modified) ਰੂਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਈਟ੍ਰੋਸਿਲਕੋਬਾਲਾਮਿਨ (Nitrosylcobalamin) ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ 'ਚ ਐੱਨਓ-ਸੀਬੀਆਈ (NO-Cbl) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

'ਓਨਕੋਸਾਇੰਸ' (Oncoscience) ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਇਕ 'ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏ' ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਉਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਟਿਊਮਰ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੀ ਇਹ ਖੋਜ?

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੋਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜੋਸੇਫ ਏ ਬਾਊਰ (Joseph A. Bauer) ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ 'ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼, ਐੱਲਐੱਲਸੀ' ਅਤੇ 'ਕਲੀਵਲੈਂਡ ਕਲੀਨਿਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਟਾਸਿੰਗ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ' ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਲ ਪਰੀਖਣ

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਯੌਗਿਕ (compound) ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਰਖਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ:

ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ: NCI-60 ਮਾਨਵ ਟਿਊਮਰ ਸੈੱਲ ਲਾਈਨ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਐਂਟੀ-ਟਿਊਮਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਿਖਾਈ।

ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ: ਜਦੋਂ ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ ਟਿਊਮਰ ਵਾਲੇ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹੱਥ ਲੱਗੀ। ਇਹ ਦਵਾਈ ਬਲੱਡ-ਬ੍ਰੇਨ ਬੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ।

ਲੰਬਾ ਅਸਰ: ਆਮ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਵਾਈ ਦਾ ਪੱਧਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਪਰ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ। ਉਪਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਿੱਧਾ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਖਿਆ 'ਦੁੱਗਣਾ ਅਸਰ'

ਕੀ ਇਹ ਨਵਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ 'ਚ U87 ਅਤੇ D54 ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਐੱਨਓ-ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉਪਚਾਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਟ੍ਰੇਲ (TRAIL) ਜਾਂ ਟੈਮੋਜ਼ੋਲੋਮਾਈਡ (Temozolomide) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਕੱਲੀ ਦਵਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੇ ਟਿਊਮਰ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਅਧਿਐਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਦਾ ਇਹ ਸੋਧਿਆ ਰੂਪ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਗਲਿਓਬਲਾਸਟੋਮਾ ਵਰਗੇ ਲਾਇਲਾਜ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰੇਨ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾੰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।