ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ 35 ਪਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ 60 ਦੇ? ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਖ਼ੁਲਾਸੇ ਨੇ ਉਡਾਏ ਸਭ ਦੇ ਹੋਸ਼, ਖੂਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਦੱਸੇਗੀ ਅਸਲ ਬੁਢਾਪਾ

ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ., ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਖੂਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜੈਵਿਕ 'ਉਮਰ ਸੂਚਕ' ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਜਨਮ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਬੁੱਢੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਅੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਉਮਰ ਇਹ ਮਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 11 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਉਮਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ

ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਟੋਨੀ ਵਾਇਸ ਕੋਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਨ ਅਧਾਰਿਤ ਸੂਚਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚਕ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਜਰਨਲ 'ਨੇਚਰ ਮੈਡੀਸਨ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਉਮਰ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 'ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ' ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਜਿਊਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। 40 ਤੋਂ 70 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 45,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੂ.ਕੇ. ਬਾਇਓਬੈਂਕ ਵਿੱਚੋਂ ਰੈਂਡਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਵਾਂ 'ਤੇ 17 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਗਈ।

ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਇੱਕ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3,000 ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ। ਲਗਭਗ 15 ਫੀਸਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਅੰਗ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਲਈ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ 'ਸਿਗਨੇਚਰ' ਉਸ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਕਿੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ 11 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਗਾਂ ਜਾਂ ਅੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ "ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਪ੍ਰੋਟੀਓਮਿਕਸ" (ਜੋ ਖੂਨ ਦੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੈ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਜੈਵਿਕ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਅੰਗ ਅਜਿਹਾ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਢਾ" ਸੀ ਜਾਂ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨ", ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਢੇ" ਜਾਂ "ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨ" ਸਨ। ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 'ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਵਾਲੇ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 6-7% ਦਿਮਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਣਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਿਗਨੇਚਰ ਜੈਵਿਕ ਉਮਰ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਇੱਕ ਆਖ਼ਰੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ 'ਬਹੁਤ ਜਵਾਨ' ਦਿਮਾਗ ਉਹ ਸਨ ਜੋ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ 6-7% ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗ ਹੋਣ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਬੰਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ; ਇਹ ਆਮ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 3.1 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ।

ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦਿਮਾਗ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਵਾਨ ਦਿਮਾਗ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਇਸ-ਕੋਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਗੇਟਕੀਪਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿਮਾਗ ਬੁੱਢਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਜਵਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹੋਗੇ। ਮੌਤ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸੂਚਕ 'ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਉਮਰ' ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 182 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜਵਾਨ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖ਼ਤਰਾ 40 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ।