ਪੈਸੇ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋ

ਲਗਭਗ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਰਾਂ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਹੋਟਲ ’ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਇਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੈਅ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਰਾਂ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਜਾਂ ਹੋਟਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤ ’ਚ, ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਮੀਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ’ਚ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੰਜੂਸ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਪੈਸਾ ਵੀ ਖ਼ਰਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੈਸਾ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਦੌਲਤ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ: ਭੋਗ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਪੈਸਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਾਨ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਦੌਲਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੈਸਾ ਮੌਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁਨੀਆਂ ’ਚ ਇਕ ਸਰਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ। ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਸਮਝਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਦੋਂ ਖ਼ਮ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ’ਚ ਰੁੱਝੋ। ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। -ਸਲੀਲ ਪਾਂਡੇ।