ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਕੀ ਹੈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਵੀਟੋ ਪਾਵਰ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ? ਰਿਪਬਲਿਕਨਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰੰਪ ਦਾ ਨਵਾਂ ਪਲਾਨ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ 2026 ਦੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਭਾ (ਹਾਊਸ) ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਦੋਵਾਂ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ‘ਵੀਟੋ’ ਸ਼ਬਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ‘Veto’ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ‘MAGA’ ਟੋਪੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ। ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਵੀਟੋ ਸ਼ਕਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

‘ਉਹ ਬੇਤੁਕੇ ਕਾਨੂੰਨ ਭੇਜਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀਟੋ ਕਰਾਂਗਾ’: ਟਰੰਪ

ਸੱਤਾ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਬਟਵਾਰੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਟੋ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਹੱਦ ਬੇਤੁਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ ਭੇਜਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵੀਟੋ ਲਗਾ ਦਿਆਂਗਾ।

ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਘੱਟ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦਿਆਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਕੋਲ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।

ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਰੰਪ ਦਾ ਅੜੀਅਲ ਰੁਖ਼

ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਝਟਕੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਰੰਪ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ। ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਹਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰੱਖਣਗੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਨੇ ‘ਦ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼’ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਾਂਗੇ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਲੱਭ ਲਵਾਂਗੇ।”

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬੜ੍ਹਤ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਇਸ ਹਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਵੀਟੋ ਪਾਵਰ?

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਵੀਟੋ ਪਾਵਰ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 1 ਅਤੇ 2 ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੰਸਦ ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਰੱਖਿਆ ਬਜਟ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਵੀਟੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਵੀਟੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਤਿਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਦਨ—ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਭਾ (ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼) ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ—ਦੁਬਾਰਾ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਉਸ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਵੀਟੋ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਬਿੱਲ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਰੱਖਿਆ ਬਿੱਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।