US-ਈਰਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ, ਵੈਂਸ ਦਾ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੌਰਾ ਰੱਦ; ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਹਮਲੇ 'ਚ ਲੇਬਨਾਨ 'ਚ 16 ਦੀ ਮੌਤ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਅਜੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਆਨਕ ਬੰਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 16 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 19 Jun 2026 01:24 PM (IST)
Updated Date: Fri, 19 Jun 2026 01:26 PM (IST)

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਅਜੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਆਨਕ ਬੰਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 16 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਵਧਿਆ ਤਣਾਅ?
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਸਾਏ ਦੇ ਮਹਿਲ (ਫਰਾਂਸ) ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲੇਬਨਾਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਤਾਬੜਤੋੜ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫ਼ੌਜ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।
ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਕਿਉਂ ਟਲੀ?
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ 14-ਨੁਕਾਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬੁਰਗਨਸਟਾਕ ਰਿਜ਼ਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਕਨੀਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਬੈਠਕ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ 'ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ' ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਪੱਖੀ ਮੀਡੀਆ 'ਅਲ-ਮਾਇਆਦੀਨ' ਮੁਤਾਬਕ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਲੇਬਨਾਨ 'ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਫ਼ਦ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਦੋਟੂਕ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਦੋਟੂਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ, ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਵੈਂਸ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਸਾਫ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਦਾ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਅਧਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 60 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ ਸੀ ਪਰ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਟਲਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਰ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਨਾ ਰੁਕੀ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।