- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇਸ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੋਹਰ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿੰਨੇ ਬੇਤਾਬ ਸਨ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨੂੰ 300 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਪੈਕੇਜ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।

ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਹੋਏ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਜੰਗ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"
ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਇਸ 'ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਆਫ ਅੰਡਰਸਟੈਂਡਿੰਗ' 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 19 ਜੂਨ ਨੂੰ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।" ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਅਹਿਮ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
'ਮੇਹਰ' ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਦੇ ਡਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ-
ਲੇਬਨਾਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਕਰਨਾ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵਾਅਦਾ।
30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ।
30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ, ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਐਕਸਪੋਰਟ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ।
ਐਨਰਜੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਹੁੰਚ।
ਈਰਾਨ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 300 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਪਲਾਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਵਾਅਦਾ।
ਪਰਮਾਣੂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 60 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ।
ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 'ਪਰਮਾਣੂ ਅਪ੍ਰਸਾਰ ਸੰਧੀ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਈਰਾਨ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਵਾਅਦਾ।
ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵਾਅਦਾ।
ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ 24 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੀ ਰਕਮ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣਾ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (UNSC) ਦੇ ਮਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣਾ।
ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ 'ਮੇਹਰ' ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਗੱਲਬਾਤ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ- ਈਰਾਨ ਦੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਫੰਡ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਦੂਜੀ- ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਤੀਜੀ- ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕੇਬੰਦੀ ਹਟਾਉਣਾ।
ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਡੀਲ "ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ", ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਮੁੱਦੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਸੁਲਝੇ ਹਨ।
ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ ਦੀ ਸੀਮਾ, ਪਰਮਾਣੂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਧੂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ 60-ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਡਰਾਫਟ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵੀ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਚਰਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਵਰਧਿਤ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ, ਸੰਵਰਧਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੜ-ਨਿਰਮਾਣ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗੀ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਏਜੰਡੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਾਜ਼ਮ ਗਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਖਰੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੇਹਰਾਨ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐਸੇਟਸ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਟੈਕਸਟ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।