'ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ', ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਬੌਖਲਾਏ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਿੱਦੜ-ਭਬਕੀ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ 'ਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਗੰਭੀਰ ਜਲ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਲਹਿਦਗੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਗਿੱਦੜ-ਭਬਕੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੰਧੂ (ਦਰਿਆ) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ
Publish Date: Wed, 01 Jul 2026 12:00 PM (IST)
Updated Date: Wed, 01 Jul 2026 12:02 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ : ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ 'ਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਗੰਭੀਰ ਜਲ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਲਹਿਦਗੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਜ਼ਰਦਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਗਿੱਦੜ-ਭਬਕੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੰਧੂ (ਦਰਿਆ) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ?
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਇਕੱਲਤਾ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਖੋਖਲੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬਿਲਾਵਲ ਭੁੱਟੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਸਿੰਧ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ਵਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜਾਂ ਗਿਲਗਿਤ ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਾਂਤੀ। ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ 'ਚ। ਅਸੀਂ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਤੋਂ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ, ਇਸ ਪਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ, ਆਪਣੀ ਸੰਧੀ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ।” ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁੱਖ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ 'ਤੇ, ਬਿਲਾਵਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ
ਬਿਲਾਵਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ 'ਚ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਫੰਦਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਘਬਰਾਹਟ 'ਚ ਨਹੀਂ, ਉਨਮਾਦ 'ਚ ਨਹੀਂ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ 'ਚ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਾਅ 'ਤੇ ਕੀ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਬਿਲਾਵਲ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਕਿ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਇਸ਼ਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਵੀ ਜਤਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਇਸ਼ਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਂਝੇ ਜਲ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ਼ਾਕ ਡਾਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਲਹਿਜੇ 'ਚ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਦੋ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।"