22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 26 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਚਲਾ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨੌਂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ 'ਸਾਊਥ ਚਾਈਨਾ ਮਾਰਨਿੰਗ ਪੋਸਟ' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 26 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਚਲਾ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨੌਂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਚੈਨਲ CCTV ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ 'ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਚਾਈਨਾ' (AVIC) ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਚੇਂਗਦੂ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਝਾਂਗ ਹੇਂਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਚੀਨੀ ਹਥਿਆਰ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 50 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਏਅਰ ਰੇਡ ਸਾਇਰਨ ਵੱਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ J-10CE ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ 4.5 ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ 36 ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 250 PL-15 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਸਨ।
ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ 81 ਫ਼ੀਸਦੀ ਫੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਚੀਨ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਉਪ ਮੁੱਖੀ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਰਾਹੁਲ ਆਰ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੈਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਲਾਈਵ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੀਨ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ: 2015 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 8.2 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਲਾਈਵ ਲੈਬ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ 'ਲਾਈਵ ਲੈਬ' ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼: ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਚੀਨ ਤੋਂ 40 'ਸ਼ੇਨਯਾਂਗ J-35' ਸਟੀਲਥ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਵੀ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ (DIA) ਦੀ 2025 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ 'ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ' ਮੰਨਦਾ ਹੈ।