ਕੀ ਟਰੰਪ ਜਿੱਤਣਗੇ 2026 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ? 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਐਲਾਨ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕੀ ਹੈ ਮਾਮਲਾ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਓਸਲੋ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ 2026 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁਝ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

2026 ਦੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਕੁੱਲ 287 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 208 ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ 79 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਾਮਜ਼ਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ?

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਮਾਰੀਆ ਕੋਰੀਨਾ ਮਚਾਡੋ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਚਾਡੋ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਲਡ ਨੋਬਲ ਮੈਡਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕਦਮ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਾਹਿਰ?

ਪੀਸ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਓਸਲੋ (PRIO) ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਾਕੋਨ ਗਜੇਰਲੋਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਚੋਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਰੀਆ ਕੋਰੀਨਾ ਮਚਾਡੋ ਵੱਲੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਮੈਡਲ ਦੇਣ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਮੇਟੀ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਫਾਇਦਾ ਕਿਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ?

ਰਾਇਟਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਦਰਸਾਏ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਲਿਓ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਿਮਿਨਲ ਕੋਰਟ (ICC), ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ (ICJ) ਅਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟਰ ਫਰਾਂਚੇਸਕਾ ਅਲਬਾਨੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੋਪ ਲਿਓ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਲਈ ਸਮਰਥਨ, ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਮੀਦਵਾਰੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਟਾਕਹੋਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਸ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (SIPRI) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕਰੀਮ ਹਾਗ ਨੇ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੋਪ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰਕ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਭਰੇ ਹਨ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਫਰਾਂਚੇਸਕਾ ਅਲਬਾਨੀਜ਼ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਵਿਰੁੱਧ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਹੋਰ ਆਪਸ਼ਨ?

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਮੇਟੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਵਿਵਾਦਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਆਪਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਘੱਟ ਵਿਵਾਦ ਹੋਵੇ। ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਓਇਵਿੰਦ ਸਟੇਨਰਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ’ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੌਜੂਦਾ ਗੰਭੀਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਐਲਾਨ

2026 ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਮੰਨਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।