- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ? ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੌਜੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਹਾਣੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਪੱਖੋਂ ਅਹਿਮ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵੀ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਕਈ ਧਮਾਕੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Tue, 03 Nov 2026 11:15 AM (IST)
Updated Date: Tue, 03 Nov 2026 11:19 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਤਹਿਰਾਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਪੱਖੋਂ ਅਹਿਮ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਵੀ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਕਈ ਧਮਾਕੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਟਾਪੂ ਈਰਾਨ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਕੇਸ਼ਮ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼’ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਸੰਚਾਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੌਜੀ ਟਿਕਾਣੇ ’ਤੇ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ?
ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਕੇਸ਼ਮ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਹੋਰਮੋਜ਼ਗਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਕਲੈਰੈਂਸ’ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ’ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਫ਼ੌਜੀ ਟਿਕਾਣਾ
ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਵੱਲੋਂ ਰਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਡਰੋਨ ਟਿਕਾਣੇ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ’ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦਾ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੇਲ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (LNG) ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਮਹੱਤਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਟਾਪੂ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਨੈਸਕੋ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜੀਓਪਾਰਕ, 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਮੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ‘ਨਮਕਦਾਨ ਸਾਲਟ ਕੇਵ’, ‘ਵੈਲੀ ਆਫ਼ ਸਟਾਰਜ਼’ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ‘ਹਾਰਾ ਮੈਂਗਰੋਵ ਜੰਗਲ’ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਤਣਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਹਿਮ ਕੇਸ਼ਮ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।